Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından 1991 yılında
bağımsızlığını ilan eden Kazakistan Cumhuriyeti'nde
kurulan Ahmet Yesevi Üniversitesi iki ortak kültürün
insanlarını kaynaştırıyor. 15 milyon insanın yaşadığı
coğrafya, cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in
yenilikleriyle kendini ispat etmeye çabalıyor. Güney
Kazakistan'ın Türkistan eyaletine ise Batı ve Orta
Asya'nın hemen her yerinde yaşayan Türk halklarına mensup
öğrencilerin eğitim görmek için akın ediyor. Bu haliyle de
Türkistan, Türçe'nin nitelik kazanması için yıllarca
mücadele eden düşünür Ahmet Yesevi'nin eserleriyle göz
kamaştırıyor. Türk Dünyası'nın küçük bir sembolü olan
Türkistan, uzun yıllar Demir Perde yönetimiyle idare
edilmenin içine kapanıklığını yavaşda olsa kırıyor.
2.717.300 km2'lik yüzölçümü ile dünyanın dokuzuncu büyük
ülkesi olan Kazakistan, geniş bozkırlarına rağmen toprağı
işleyecek insan azlığı nedeniyle verimliliğini
kullanamıyor. Türkiye'nin yaklaşık 4 katı büyüklüğünde
olan ama bozkır dışındaki topraklarının yarısı çöl
durumundaki ülkede, zengin yeraltı kaynakları çıkartılmayı
bekliyor. 21 Mart gününü baharın müjdelendiği gün olarak
gören Kazaklar, doğanın cömertliğini yaşamlarının her
alanında kanıtlamayı hedefliyor. Kendi ihtiyaçları yerine
Sovyetler Birliği'nin ihtiyaçlarına göre şekillenen
kısıtlı sanayileşmede Kazak halkına yeterli gelmiyor.
Ekonomisi gelişmeyen Türkistan'da halen gelenekçi bir
toplum olarak yaşamlarını sürdüren Kazaklar, yıllarca
Demir Perde ülkesi olarak yönetilmenin dezavantajını
kırmaya çalışıyor. Çok geniş topraklara sahip olmasına
rağmen tarım ürünlerini işleyebilecek insan olmadığı için
çok düşük olan yaşam standardına rağmen Türkistan'da,
insanların doğaya olan inançlarını yitirmemeleri ilgi
çekiyor. Tabiat anaya çok şey borçlu olduklarını her
fırsatta dile getiren yerel halk, göçebe yaşam tarzından
sıyrılma çabasındayken bile geleneklerini canlı tutuyor.
Zengin petrol yataklarına rağmen ekonomisi büyük oranda
hayvancılığa bağlı olan Türkistan'da, 21. yüzyılın
getirdiği yeniliklerin topluma olumlu yansıdığı görülüyor.
Türkçe savunucusu Hoca Ahmet Yesevi ve Türkistan
Bugünkü yaşı 2000 olarak tahmin edilen Türkistan şehri
ise, Güney Kazakistan'da tarihsel önemi ile göze çarpıyor.
Türk halklarının ortak atası sayılan Oğuz Han'ın başkenti
olarak bilinen Türkistan, ünlü düşünür Ahmet Yesevi adına
kurulan üniversite ile anılmaya başlandı. 1992 yılında
cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in girişimleriyle Türk
ve Kazak halklarının kaynaşması amacıyla, eski devlet
bakanlarından Namık Kemal Zeybek tarafından kurulan
Uluslararası Ahmet Yesevi Üniversitesi, Orta Asya
halklarının geleneksel mirasını devam ettiriyor.
Türk aydınlarının Arapça ve Farsça yazdığı bir dönemde ilk defa
Türkçe olarak tasavvuf eserleri ortaya koyan Ahmet
Yesevi'nin yaşadığı şehirde, bilim ve gelenekler aynı
oranda ilerliyor. Teknolojinin pek çok imkanının
kullanıldığı Türkistan'ın geniş bozkırlarında at üstünde
oynanan Kökbar yine görülüyor. Ölü bir keçiyi iki kaleye
atmak için at sırtında birbirleriyle kıyasıya mücadele
eden Kazaklar, Orta Asya'nın en sert sporunu yaşatıyor.
ABD'nin sanal kahramanı Rambo'nun Afgan direnişçileriyle
oynadığı sahnenin yapaylığının aksine, kökbara katılmak
bile büyük onur sayılıyor. Rusya'nın uzay araştırmaları
yaptığı Baykonur Üssü, ülkeye büyük bir renk katarken,
kozmonot Toktor Ebubekir ulusal kahraman gibi görülüyor.
Kazaklar'ın yaşayan en büyük efsanelerinden biri olan
Toktor Ebubekir, gittiği her yerde büyük ilgi görüyor.
Türkistan'da yaşayan halk, geçmişten gelen öğretileri ile
üniversitenin getirdiği bilim ve medeniyeti birleştirmeye
çalışıyor. Doganın geniş kanatlı kuşları kartallara
duyulan saygı, tabiatın her öznesine büyük önem vermeyi
doğuruyor.
Türkçe savunucusu Ahmet Yesevi'nin şehri,
uygarlık ile gelenekleri aynı oranda yaşatırken yerel halk
20 bin üniversite öğrencisinin ekonomilerine yaptığı
katkıyı doğru kullanmak istiyor. Azerbaycan, Kırgızistan,
Karakalpakistan, Özbekistan, Tataristan, Başkurdistan,
Çuvaşistan, Karaçay-Çerkes, Dağıstan, Altay, Tuva,
Hakasya, Televut, Balkarya, Saha gibi 29 ayrı coğrafyadan
gelen öğrenciler, Türkistan'ın çehresini değiştiriyor.
