Anasayfa    Kültür      Ölümsüzlük

Ölümsüzlük

Ölümlülüğün karşıtı ölümsüzlük ise, o zaman yaşam da ölümsüz olmalıydı, ama değildir.

 
 Ölüme karşı top oyunu oynayan eski Meksika sporcusu. JAINA ADASI / ÖZEL KOLEKSİYON
Ölüm bozulumsa der Epikür, bizimle ilgili olamaz, çünkü o zaman biz çoktan göçmüş oluruz. Ölüm bir ceset için kötü olamayacağına göre, kaygılanmanın da gereği yoktur. Evet ama yaşam yalnızca ölüme değil ölümsüzlüğe de karşıdır. Yaşlanarak, yaşlanmaya tanıklık ederek anlarız ölümün yalnızca bize dışsal olmayıp içimizde bulunduğunu. Aslında daha kapsayıcı bir yasanın canlıda kendini göstermesidir yaşlanma: Her şey yıpranır, aşınır, eskir, dağılır, ayrışır, parçalanır, bireyleşir, atomlaşır. Her şey çözüşerek ölür. Bunun termodinamikteki karşılığı ısıl ölümdür: Her şey soğur. Beden sıcaklığımız canlılığın belirtisi olarak alınırsa, onu korumak için yemek, içmek zorundayız. Bu yasa yaşamımıza öyle içkindir ki, hiçbir eylemi ortalığı dağıtmadan yapamayız. Her düzenleme, derleme, toparlama 'ısıl ölüme' karşı koyuştur. Toplum da örgütlü bir yapı olduğundan, öbür sistemler gibi enerjisini dışarıdan devşirdiğinden aynı yasaya tabidir. Toplumsal düzensizleşmeyi gelenek, görenek, ahlak, hukuk yoluyla kurallaştırarak korumayı deneriz.

Ölüm yaşamın sınırıdır ve bu sınır 'bir ben var benden içre' deyişi gibi yaşamın içkin öğesidir. Baştaki dengeden uzakta kalarak kendi çabamızla kesintisizce korumak zorunda olduğumuz yeni bir denge yaratırız. Yerçekimine karşı ayakta dikilmek veya bisiklete binmek gibi. Yaşlanmaksızın yaşamak olanaksızdır, ama nasıl çöpümüzü topluyorsak, organizma da öncelikle hücrelerini onarabildiği ve yenileyebildiği ölçüde yaşar.
Ama ölüm yalnızca yaşamın sınırı değil çeperidir de. Çünkü ölümsüzlüğe karşı koyarken kendini ölümle oluşturur.
Tekhücrelilerde ölüm dışsaldır. Sayısızca ikiye bölünerek çoğalmakla ölümü dışlarında tutmayı başarırlar. Bu ölümsüzlük, çokhücreli canlıların kök hücrelerinde korunur. Kök hücrenin iki temel özelliği vardır. Birincisi, simetrik mitoz bölünme yoluyla kromozomlarında yüklü genetik bilgiyi iki ayrı hücreye kopyalayarak çoklanır. Böylece hem tıpkılarını yaratarak sonsuzca bölünebilir hem de her bir kopya hücre genomunu taşıdığı organizmayı oluşturan herhangi bir doku hücresine dönüştürebilir. Örneğin fare veya koyun embriyosunun geçirdiği sekiz hücre aşaması vardır ki, sekiz hücrenin her biri başka bir farenin rahmine yerleştirilse, birbirinin tıpkısı sekiz fare yavrusu doğabilir. Kök hücre, fareyi yapan her hücre tipine dönüşme yeteneğini içinde saklar.
İkinci özelliği, asimetrik mitoz bölünmesidir. Ana hücre, biri kendisinin tıpkısı, öbürü değişiği iki hücreye bölünür. Ana korunurken ortaya yeni bir hücre çıkar. Dokuya özel değişik hücre tipleri bu yolla yaratılır. Bakteride bile gözlenir; örneğin bölünme sonrası hücrelerden birinin yüzdürücü uzantısı bulunurken öbüründe bulunmayabilir. Ama belirli bir işleve özelleşmek, aslında niteliksel bir ölüm biçimidir, çünkü değişik hücre artık her şey olabilme yeteneğini yitirir. Belirli bir şey olabilmek için her şey olmaktan vazgeçer ve o ölçüde bütüne bağlanır. Bazen bölünmüş hücrelerin ikisi de anadan değişik olabilir ki, bu doğrudan ana hücrenin ölümü demektir. Asimetrik bölünmeye koşut olarak hücre, hem sonsuzca bölünme yeteneği yitirilir hem de bölünmelerin sıklığı azalır. Bir iç sayaç (telomer) bölünme sayısını saptar. Beden hücrelerinin çoğunluğu yalnızca 60-80 kez bölünebilirler. Bu da niceliksel bir ölümdür. Süreç özelleşmiş hücreler oluştura oluştura soygelim üzerinde dallanarak ilerler ve sonunda ölüm sırf zamana indirgenir. Bir bütün olarak organizmanın ömrünü en özelleşmiş hücre belirler. Örneğin sinir hücresi eceli gelmeden hasar görürse yenilenme yolu bulunmadığından (veya sıklığı çok düşük olduğundan) alzheimer gibi hastalıklar ortaya çıkar.

 
 Ölümsüzlük arayan Nemrud krallarının abide mezarları.Şebnem Eraş
Böylece beden hücreleri çoğu kez ömür dediğimiz belirli bir zaman dilimi aralığında bölünenler ve bölünmeyenler olarak ayrılır. Tahmin edileceği üzere, tekhücrelinin veya kök hücrenin ölümsüzlüğü üreme hücrelerinde de vardır. Üreme kuşkusuz organizmanın değil, türün devamlılığına hizmet eder. Gelgelelim tür de ölür. Ama bu dinozorların yok uluşu gibi yalnızca dışsal değildir; türün bireyi, geçmişini genomunda saklasa da eskiyi terk ederek evrime uğrar. Başka bir anlatımla evrim de ölümü içine alarak ölüme bir karşı duruştur. Bireyin kısacık ömrü böylece tür olarak alabildiğine uzar. Everest Dağı 60 milyon yaşındadır, köpekbalığı türünün yaşı ise 450 milyon yıldır.

İntihar

Jan 17 2011 10:43AM




1 2
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Ölümsüzlük
 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (0)

Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

Tümü

 

“Buradaki yaşam Avrupa’da çoktan bitti!”
The Guardian Türkiye muhabiri Constanze Letsch
EcoFest İstanbul
8-10 Haziran tarihlerinde KüçükÇiftlik Park’ta
Yaşam Okulu Yeniden!
23-29 Haziran 2012, Çamtepe Ekolojik Yaşam Merkezi’nde
Homeopati Okulu
31 Mayıs-3 Haziran, Çamtepe
fotogaleri
Foto Atlas

Kadın:İmaj ve Gerçek

Atlas'ın geniş arşivinden derlenen 'Kadın: İmaj ve Gerçek' sergisi Dünya Kadınlar Günü'nde, 8 Mart 2007'de Beyoğlu'nda İstiklal Caddesi'nde İstanbul'la buluştu.

Günün Karesi

Yerköprü Şelalesi, yılın her günü gürül gürül akıyor. Toroslar’dan doğan Göksu’nun kollarından Karasu, kavak ağaçları arasından kıvrılıp 20 metrelik uçurumdan düşerek Göksu’ya karışıyor. Burada şelale ve mağara ağzı oluşumlarıyla bir doğa harikası ortaya çıkıyor.

YERKÖPRÜ, KONYA / FOTOĞRAF: ALİ ETHEM KESKİN

Tümü
Çok okunanlar
ATLAS'ın bu ayki sayısını ne kadar dikkatli okudunuz?
video galeri
Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da

 
  • Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da
  • Kalbin sırları
  • HES'lere karşı savaş müzik albümü oldu.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Atlas yayın hayatına Nisan 1993'de başladı.Önümüzdeki yıl 20. yaşını kutlayacak. Atlas'ı kaç yıldır takip ediyorsunuz?




  

Diğer Doğan Burda Siteleri: Atlas | Auto Show | Blue Jean | Burda | Capital | CHIP Online | Ekonomist | Elele | Elle | Elle Decor | eMecmua | Ev Bahçe | Evim | Formsanté | Güncel Hukuk | Hafta Sonu | Hello | Hey Girl | İstanbul Life | Level | Lezzet - Yemek Tarifleri | Maison Française | PCnet | Seninle | Tempo | Yacht Türkiye
Copyright © Atlas Online | Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş.
Hürriyet Medya Towers 34212 Güneşli - İstanbul