Anasayfa    Bilim ve Uzay      Minik Sistemler

Minik Sistemler

Doğanın küçük roketleri, nano ölçekli kargo taşıyıcıları, bilim insanlarına yeni tasarımlarında yol gösteriyor. “Küçük” canlıların hareketlerini inceleyen Bath ve Mellon üniversitelerinden bilim insanları Atlas’a önemli açıklamalar yaptı.

Biyolojik malzemeler teknolojik gelişmelere ilham veriyor. Ama yalnızca malzemeler değil, doğadaki sistemler de insan aklına önderlik yapıyor. Sözgelimi kısa süre önce jet itkisiyle hareket eden kalamar ve denizanalarının, sualtı araçlarının manevra kabiliyetini artıracak iticilerin yapımına esin verdiği açıklandı. Geçtiğimiz yıl “miksobakteri” adı verilen bakterilerin de vücutlarındaki deliklerden sümüksü bir salgı püskürterek kalamardakine benzer bir sistemle ilerlediği ortaya çıkmıştı. Küçük roketler olarak tanımlanan miksobakterilerin nano ölçekli cihazların hareketinin sağlanmasında örnek alınması bekleniyor. Nanoteknolojinin popüler olduğu şu günlerde bilim insanları, doğadaki “küçüklerin” nasıl hareket ettiğini anlamaya çalışıyor, onları taklit etmek için çabalıyor.

Bugünlerde Avustralya’da Monash Üniversitesi’nden araştırmacılar, insan damarlarının içinde yüzerek hastalık taraması ve ameliyat yapabilecek mikro robotlar üzerinde çalışıyor. Geleneksel pervaneler bu kadar küçük ölçekte işe yaramıyor; öyleyse minik robotlar damarların içinde nasıl hareket edecek? Çalışmanın başında bulunan Makine Mühendisi Dr. James Friend, robotların döner motorlara bağlı, ince uzun helezoni (sarmal) “kuyruklara” sahip E. coli bakterisi gibi yüzmesini hedeflediklerini belirtiyor. E. Coli’nin yüzmesini, her biri ayrı bir motor tarafından döndürülen kuyruklarının eşzamanlı şekilde vida hareketi yapması sağlıyor. Tersine de dönerek yüzme yönünü değiştirebilen bakteri motorunun, rotor (döneç), hareket şaftı gibi çeşitli parçaları var; bunlar yaklaşık 20 ayrı proteinden oluşuyor.

Hemen hemen iki saç teli kalınlığında olmaları planlanan mikro robotlar için motor yapmaya çalışan Dr. James Friend bu projeyi, ABD’deki Carnegie Mellon Üniversitesi’nden Doçent Metin Sitti ile birlikte yürütüyor. Metin Sitti, Atlas’a Friend’in yapmaya çalıştığı türden mikro motorun çok zor olduğunu, alternatif bir proje daha geliştirdiklerini söyledi. İlk aşamada doktora öğrencisi Bahareh Behkam ile birlikte bakterileri mikroskopik boncuklara “yapıştırıp” hareketlerini kimyasal maddelerle kontrol eden Sitti, bakterileri canlı motor olarak kullanmayı hedefliyor. Sitti, daha önce de doğadan esinlenerek suüstünde yürüyen, duvara tırmanan küçük robotlar tasarlamıştı. Sitti bize, biyo-taklit çalışmalarının insanı doğaya yaklaştırdığını, doğayı anlama merakı uyandırdığını söyledi ve ekledi: “Doğada küçük boyutlarda bilinmeyen çok şey var.” Canlılarda yüzlerce çeşit moleküler motor, kasların hareket ettirilmesinden hücre bölünmesine kadar birçok işte kullanılıyor. Bazı moleküler motorlar da hücre içindeki kargo işlerini yapıyor. Myosin V de kargo taşıyan iki “bacaklı” minik bir motor protein.



Atlas Ocak 2007 - Sayı: 166

Yazı: SELCEN PİRGE


1 2
 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (0)

Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

“Buradaki yaşam Avrupa’da çoktan bitti!”
The Guardian Türkiye muhabiri Constanze Letsch
EcoFest İstanbul
8-10 Haziran tarihlerinde KüçükÇiftlik Park’ta
Yaşam Okulu Yeniden!
23-29 Haziran 2012, Çamtepe Ekolojik Yaşam Merkezi’nde
Homeopati Okulu
31 Mayıs-3 Haziran, Çamtepe
fotogaleri
Foto Atlas
Günün Karesi
Çok okunanlar
video galeri
Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da

 
  • Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da
  • Kalbin sırları
  • HES'lere karşı savaş müzik albümü oldu.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Atlas yayın hayatına Nisan 1993'de başladı.Önümüzdeki yıl 20. yaşını kutlayacak. Atlas'ı kaç yıldır takip ediyorsunuz?