Makaleninyazarı Guenter Lewy, Osmanlı hükümetinin Ermenileri yok etmek gibi birhedefi olmadığını, yaşamını yitiren yüz binlerin zorlu savaş koşullarınakurban gittiğini anlatıyor.
1915 yılında Osmanlı Ermenileri'nin yaşadığı trajedinin bir "soykırım"olduğu iddiasına karşı Türkiye'nin uluslararası alandaki en büyük dostuhep Yahudiler olagelmiştir. Çünkü Naziler'in gerçekleştirdiği gerçek birsoykırımın hedefi olmuş olan Yahudiler, gerçekte neyin "soykırım" olupolmadığını gayet iyi bilirler ve bu kavramın olur olmaz kullanımınakarşı çıkarlar. "1915'te yaşanan olay bir soykırım değildir" teziniısrarla savunan ve hatta bu nedenle Fransa'da yargılanıp mahkum edilenünlü Musevi Amerikalı tarihçi Bernard Lewis örneğinde görüldüğü gibi...
ABD'ninünlü düşünce dergisi Commentary de 2005'in son ayında yayımladığı birmakale ile Lewis'inkine yakın bir çizgi benimsedi. "20 Yüzyılın İlkSoykırımı mı?" başlığını taşıyan Guenter Lewy imzalı makale, nedenseTürk medyasında pek yankı bulmadı. Ancak çok önemliydi.
Commentaryhakkında kısa bir bilgi verelim ki, elinizdeki yazının başlığıanlaşılsın: Sırf yorum ve araştırma yazılarına yer veren bu aylık dergi,ABD'deki en önemli fikri yayınlardan biri sayılıyor. İki önemliözelliği var: ABD'deki Musevi kuruluşlarının en önemlisi olan AmerikanYahudi Komitesi (American Jewish Committee - AJC) tarafından finanseediliyor ve "yeni-muhafazakar" (neo-conservative) çizgiyi temsil ediyor.Hatta bu çizginin en önemli platformlarından biri. Commentary için"neo-con Bible" (neo-conların Kutsal Kitabı) yakıştırması bileyapılıyor. (Aslında ilginçtir ki, AJC genel olarak sol/liberal eğilimlibir kuruluş, ama finanse ettiği Commentary özerk bir yayın ve sağkanatta yer alıyor.)
İşte Türkiye'de çoğunlukla Irak Savaşıdolayısıyla anılan ve yine bu savaş nedeniyle çoğunlukla yerilenneo-conların bir özelliği, 1915 olayları ile ilgili Ermeni tezine peksıcak bakmamaları. Guenter Lewy'nin makalesi, bunun iyi bir örneği.
Lewy'ninkendisi de önemli bir isim. Massachusetts Üniversitesi'nden emeklisiyaset bilimi profesörü olan bu Musevi akademisyenin daha önce deNaziler'in Çingeneler'e karşı yürüttüğü katliam ve zulümler hakkında birkitabı var. 1915 olayları ile ilgili The Armenian Massacres in OttomanTurkey: A Disputed Genocide (Osmanlı Türkiyesi'nde Ermeni Katliamları:Tartışılan Bir Soykırım) adlı kitabı ise, Utah Üniversitesi tarafından2005 yılında basılmış. Commentary'deki makale, bu kitabın küçük birözeti niteliğinde.