|
Efsaneyi Okumak
Edebiyat tarihinin başyapıtlarından Şahname, kitapçı raflarında yerini aldı. Yaklaşık bin yıl önce Firdevsi tarafından kaleme alınan bu eşsiz eser, insanlığa sunulmuş edebi bir armağan olarak kabul ediliyor.
Bugün İranlılar tarafından milli şair olarak benimsenen ve büyük saygıyla anılan Firdevsi'nin 940 yılında doğduğu ve 1020 yılında öldüğü sanılıyor. İlk insandan başlayarak İran tarihini ve kültürünü halk arasında dolaşan söylencelerden yararlanarak yazan Firdevsi, İran dili ve kültürünü adeta yeniden yarattı. Arapların ve Türklerin egemenliğinde yüzyıllar geçiren İran halkının geleneklerini ve değerlerini yüceltti. İranlılarla Türkler arasındaki kadim savaşlar bağlamında İran'ın efsanevi kahramanlarını anlattı. Firdevsi, Şahname'yi yazdığı yıllarda ülkesi, bir Türk hanedanlığı olan Gaznelilerin egemenliği altındaydı. Zaten bu büyük eseri de 1014 yılında Gazne Sultanı Mahmud'a sunmuştu.
Edebiyat tarihinin başyapıtları içinde yer alan ve pek çok dile çevrilen Şahname 60 bin beyitten oluşan dev bir eser. Ancak eserin en önemli yanı zengin içeriği ve çarpıcı üslubu. Olağanüstü betimlemeleri, ustalıklı tasvirleri, gerçekçi anlatım tarzı ile eşsiz bir eser. İran edebiyatının başyapıtı olmasına ve Türkler karşısında savaşan İranlı kahramanları yüceltmesine karşın eser Türkler arasında da büyük rağbet gördü. Öyle ki eserde anlatılan İranlı kahramanlar, Osmanlı sultanlarıyla özdeşleştirildi.
Kabalcı Yayınevi tarafından yayımlanan Şahname'nin çevirisi Prof. Necati Lugal'a ait. Son derece güzel bir baskıyla okuyucuya sunulan 1070 sayfalık Şahname, hem temel bir kaynak, hem de bir başucu kitabı.
Atlas Mayıs 2009, sayı 194
|
|
