Linden Lab Nasıl bağlanmalı?
SL'de günde ortalama 1.956.270 USD harcanıyor. Bu sayı hafta sonları artıyor. Kendi para birimine (Linden Dolar), dalgalı kur sistemine ve ekonomisine sahip. In-world'da kazandığınız nakit parayı LindeX ofislerinde USD'ye çevrilip banka hesabınıza aktarılabileceğiniz gibi alışveriş yapmak için kredi kartınızdan para çekip in-world'a Linden Dolar (L) transferi de yapabiliyorsunuz. Ayrıca burada ürettiğiniz her objenin patenti otomatik olarak size veriliyor! Dilerseniz bunu başkalarına satabiliyorsunuz. Bu güne kadar Linden Lab ve sahipleri dışında SL'den dolar milyarderleri de çıkmış vaziyette! Bunların arasında Bill Gates'in olmadığını kesin. Örneğin Business Week'e kapak olan ve ‘ACS' şirketinin sahibi Çin asıllı Alman Ailin Graef (avatar ismi Anshe Chung) 2004'ten bu yana elindeki gayri menkullerle SL'nin en zengin siması ve SL'nin sanal borsasında da bir hayli karlı yatırımlar yapmış vaziyette. İlginç olan 'SL Turk' isimli bir Türk grubunun da kurucusu. Yanlızca SL'de oyanan Tringo adlı tetrisvari oyununun yaratıcısı Nathan Keir, bu oyunun patent haklarını gerçek bir oyun şirketine satarak gerçek dolar milyoneri olmuş. SL sakinlerinin ayrıca önemli bir bölümünün haftada 40 saat üzerinde bu alemde kalmaları yani yüksek bir bağlılık oranına sahip olmaları, bu platformu pazarlamacılar için çok değerli kılıyor. Sony BMG Music Entertainment, Apple, Sun Microsystems, Dell, Nissan, Adidas/Reebok, Nike ve Starwood Hotels, Coca-Cola, Pepsi, IBM, Wells Fargo, Renault, Mercedes Benz, Nissan, Vauxhall, Lamborghini ve Renault gibi dev firmalar sistem içersinde kendi ofislerini açmış. Kullanıcılara hem SL içi hem de gerçek hayatta sahip olabilecekleri ürünler pazarlıyorlar. Ayrıca, dünyaca tanınan haber ajansı Reuters; BBC TV, Bild ve New York Times gibi haber kuruluşlarının buradaki temsilcilikleri ve muhabirleri SL'den düzenli haber yapıyorlar. Ernst & Young gibi yatırımcı kuruluşların; Barclay's Bank, ABN AMRO NV, BCV, Coldwell Banker gibi bankaların; Harvard Law, Columbia, Toulon, Ohio State ve Oxford gibi ciddi üniversitelerin; Hillary Clinton ve Le Pen gibi politikacıların, Vestel ile bildiğimiz kadarıyla başka Türk markaları, hatta NASA'nın bile aktif olarak SL'de büroları bulunuyor. Arianna Huffington, Suzanne Vega, Kurt Vonnegut ve Duran Duran da burada. U2, Air ve benzeri müzik sanatçıları CD lansmanlarını SL'de yapmayı ihmal etmiyor. Young & Rubicam/London ve Leo Burnett gibi dünyaca ünlü reklam şirketleri sanal firmalara hizmet veriyorlar. Ayrıca Rivers Run Red gibi RL'in önde gelen yaratıcı reklam ve pazarlama ajansı buraya ilk yerleşenler arasında. In-world pazarında başta moda, dekorasyon, seks ve emlak olmak üzere otomotiv, yat ve uçak sektörleri de dinamik. Bir de kumarhaneler: Hemen her yerde bir kumar makinası karşınıza çıkıyor ya da bir çekiliş oluyor. Ben ilk günlerde şansımı deneyip 150 L kaybettiğimden bunlardan uzak duruyorum. Ayrıca VİP 'karhaneler' ile seks, eskort ve stirptiz kulüpleri çok revaçta. Lap dancing (erotik kucak dansı) bu mekanların başlıca eğlencesi… Sanal alemde, in-world mağazalardan alışveriş yapabileceğiniz gibi web üzerinden de bunu gerçekleştirebiliyorsunuz. Burada şimdilik iki alışveriş sitesi var: Birincisi SL'nin resmi sitesi http://slexchange.com. Diğeri ise 'The Electric Sheep Company'ye ait olanı: http://shop.onrez.com/. Web'den alışveriş yapabilmeniz için bu şirketlere ait ATM'lerden online hesabınıza Linden aktarmanız gerekiyor. Satın aldığınız objeler ise SL'ye girdiğiniz zaman ekranın sağ köşesinde beliren meşhur mavi notlarla envanterinize aktarılmaya hazır olduğu bildiriliyor, onayınızı alınca envanterinize yükleniyor. Çoğu mağaza sahibi, ürünleri daha iyi sergilendiği için son zamanlarda onrez'i tercih etmeye başladılar. Tabii bu kadar çok seçenek olunca envanterin dolup taşıyor. Her şey dahil taşıdığın ideal adet 2500 civarında. Çoğu kimsenin envanteri bunun 2-3 misli. Zamanla SL moda ve dekorasyon dergilerine bakıp daha seçici olmayı ve envanterini zaman zaman temizlemeyi de öğreniyorsun.
Şu anda sanal dünya AMD tarafından üretilmiş çift-çekirdekli Opteron çipler kullanan sayısı üç bine yakın sunucuyla çalışıyor. Simler, diğer simlerle UDP çevirimiyle iletişim kuruyor. Aslında SL'de farklı işlemleri olan değişik sunucular mevcut. Birincisi elbette 'Login Server' (oturumu başlatma sunucusu): SL üyesinin kullanıcı adı, şifresi, oturduğu bölgeyi denetleyen ve doğrulayan sunucu. Diğeri 'User Server' yani kullanıcının IM göndermek gibi işlerde kullandığı sunucu. 'Space Server', SL haritasındaki x, y, z mevkileriyle ilgili mesajları yönlendiriyor. Simülatör, Space Server'la konuşup bilgileri karşılaştırıyor. Ayrıca o bölgedeki diğer oturanları tanımlıyor. 'Data Server' ise merkezi veritabanı, log veritabanı, envanter veritabanı ile arama motoru veritabanıyla bağlantıyı sağlıyor. Politikacılar ve protestolar Yavaş yavaş SL'nin değişik renklerini keşfetmeye çalışıyorum. Burayla ilgili resmi yayınlardan ve bloglardan neler olup bittiğini takip edebiliyorum. SL sakinleri çevreden hayvana, insandan doğaya kadar her konuda duyarlılar ve hemen harekete hazırlar. Burada öncelikle iki kampanya hakim. Birincisi Amerikan Kanser Vakfı'yla dayanışmak için başlatılan 'Relay For Life'. Bu kampanyaya Second Life Yelken Federasyonu ile tüm yelken kulüpleri 'Sailing For Life' etkinlikleriyle katılıyorlar. Bağış kiosklarında bugüne kadar toplanan para 6.5 milyon USD (gerçek dolar!). Diğeri ise Sudan'daki soykırımından en çok etkilenen Darfur Kampları'ndaki kadınlarla dayanışma. Yılbaşında sanatçı Mia Farrow'un kendi suretiyle katıldığı tanıtımda özellikle kamplarda yaşanan korkunç şeyleri vurgulayarak herkesin dikkatini çekti. Dünyanın gündeminde olan bu vahşet şimdi SL'lilerin de gündeminde. Öte yandan Better World Island siminde (43/205/27) Camp Darfur ile Bagdat Streets diye iki sergi var ki gezerken için acıyor. Buralarda gördüğünüz şeyler gerçekten dehşet verici. İki gösteriyi gezdikten sonra aynı simdeki Gardens of Hope ziyareti, çektiğiniz ıstırabı dindirmiyor. Soykırımın altı çizildiği Darfur'da sergilenen dünya soykırım pankartlarının Ermeni soykırımıyla başlaması ise insanın canını sıkıyor! Patho'da (38/121/42) ırkçı Fransız politikacısı Jean Marie Le Pen'in resmi FNSL şubesi açması başta Fransızlar olmak üzere Türkler ve diğer ülke demokratik kuruluşları arasında büyük tepki gördü. SL yönetimi bunun grid içi demokrasinin bir parçası olarak görse de her hafta burada bir protesto gösterisi yapılıyor. Ben gittiğimde kimse yoktu ama silahlı bir koruma yolumu kesti. Fotoğraf çekmeme kaydıyla gezmeme izin verdi ama arkamı dönüp bazı resimler çektim. Rapporteurs sans Frontieres (Reporters without Borders), Hangflame Ridge'de (51/90/88) bir şube açtı. Hapisteki gazetecilerle dayanışmasını burada da sürdürüyor. SL'ye her ülkedeki politik kampanyalar yansıyor. Çoğu politikacının burada da seçim bürosu mevcut. Hillary Clinton'un kendisine ait özel adasında (Platon 120/170/46) ara sıra açık oturumlar ve tartışmalar oluyor. Hilal şeklindeki ada havuzu, poz topları ve zıplayan yunuslarıyla SL standartlarına uygun, renkli bir kampanya merkezi ve uğrayan herkesi etkiliyor. Zaman zaman da paralı askerlerin hışmına uğruyor. İtalya'daki seçimler buraya da yansıdı. Karşıt görüşler arasındaki çatışmalar yerel basında boy boy yer aldı. İspanyollar da hareketli günler yaşadı. İspanyol Sosyalist Partisi (PSOE) sempatizanları, İspanyol Halk Partisi (PP) militanlarını, PSOE merkezine saldırı düzenlemekle suçlayıp PP parti merkezini bastılar. SL'de değişik demotratik örgütler arasında en ünlüsü Netroots'la birleşip kendisine güç katan 'RootsCampSL', burada G8 protestosu dahil her türlü anti-savaş kampanyalarını örgütlüyor. Ayrıca çevreyle ilgili birçok kuruluş bu platformda yer alıyor. Al Gore SL'nin de önemli ziyaretçilerinden biri. Küresel ısınma uyarısına SL'liler duyarsız kalmıyor. PETA'dan WWF ve IFAW'a kadar dünyadaki nesli tükenen hayvanlarla ilgili çalışmalara herkes destek veriyor. Burada hayvanlar insanlar kadar seviliyor! Sanal alemin başbelası: Griefers SL'de her tür, cins, ırk, görüş ve görünüşte insan var. Sanal olarak bir görüntüden ibaret herkes ama gerilerindekiler gerçek insanlar. İnsanın yarattığı her yerde olduğu gibi burada da her şey mükemmel değil. En büyük sorun 'griefers' (acı çekenler/mutsuzlar) diye tanımlanan hoolingan türü gruplar. Kendilerine en büyük hedef olarak yelkencileri seçmişler. Özellikle yelken start hattına yarış sırasında doluşuyorlar. Marinaları ve yat kulüplerini basıyorlar. Ya da binicilik kulübünün yaptığı etkinlikleri basıyorlar. Yani biraz da 'servet düşmanlığı' söz konusu. Hatta değişik gruplara üye oluyorlar. Grup IM'lerine girip dileniyorlar, çoğu kez grup üyelerini sinir etmek için. SL'de tank, tüfek, jet dahil her türlü silah ve donanım var. Normalde kimse kimseye zarar veremiyor. Burada ölüm yok. Ama savaş aygıtlarıyla donanmış paralı asker tiplerinin üzerinize yürümesine, konsantrasyonunuzu bozmasına, bazı programlanmış aygıtlarla seni suya atmalarına ya da sağa sola itmelerine hatta silah çekip üzerine boya atmalarına, kafese sokmalarına kızıyorsun ve karşılık verememek onuruna dokunuyor. Bazılarıyla konuşunca terbiyeli terbiyeli yanıt alıyorsun. O zaman üzülüyorsun. Özellikle Fransız mutsuzlar bir hayli azgın ve yüzsüz. Muhtemelen de çok gençler. SL yaş sınırını gündeme getirerek bunlardan kurtulmanın yollarını arıyor. Uzun süredir SL'li olanlar ise bunların daha çok 'newbie' olduklarını ve onlara en az bir ay tolerans gösterilmesi gerektiğini belirtiyorlar. Griefer'lerin eylemleri kendileri gibi çeşitli. Örneğin bir mekana yüzlerce resim göndererek her yerin resimlerle kaplanmasına yol açıyorlar. IFAW (Progressive Island/55/128/25) gibi masum yerler bile bundan nasibini alıyor. Öte yandan değişik gruplar içinde faşistler de mevcut. Her türlü politik eylemi ve protestoları basıyorlar. Benim başıma da her türden olay geldi. Taciz raporu veremedim ama kendi toprak kartımın 'ban' (yasakla) bölüme isimlerini kaydettim. Neyse ki mutsuzlar insanın karşına belli yerlerde çıkıyor ve çok azınlıktalar. Linden Lab üyeleri onları mutlu etmek için bastıkları yerlerle ilgili sahip olamadıkları şeyleri örneğin Tako yelkenlileri zaman zaman bedava dağıtıyorlar. Sonuçta SL, alternatif bir yaşam biçimi. Gerçek yaşamdaki sorunlardan kısa bir süre de olsa kaçıp kafanı dinlendirdiğin bir yer. Acıları buraya taşımak yerine mutlulukları dışarı taşırmak ta bir yaklaşım meselesi...
SL'ye rakip olarak 95'te çalışmaları başlayan ve kendilerini yeni yeni geliştiren girişimler var. Ama SL ile karşılaştırılınca bunlar hem grafik ve teknik olarak, hem de pazar olarak çok sınırlı dünyalar şimdilik. Ve hemen hepsi yalnızca Windows uyumlu. Bunlardan biri www.activeworlds.com/. Tüm sanal dünyalara olduğu gibi misafir üye olarak girebiliyorsun. İlk işlem olarak her zamanki gibi bir avatar ismi alıyor ve yeni bir dünyada ilk adımlarımı atıyorum. Ben öyle sanıyorum… Karşıma birkaç tane tropik desenli şortlu iri kıyım çirkin adam çıkıyor. Ben kendimi arkası dönük olan biçimsiz kadın sanıyorum. O da ne! Bu iri adamlardan birinin tepesinde benim avatar ismim çıkıyor. Neyse ki ekranın tepesindeki avar menüsünden cinsiyetimi seçiyorum. Bu alemde ya ileri ya da geri yürüyebiliyorsun. Hep arkanı görüyorsun ve kendi etrafında dönemiyorsun. Event listesinde 'yelken yarışları' diyor. Tıklayıp bir göl kenarına geliyorum. Çocukken kare kağıtları katlayarak yaptığımız yelkenlilere benziyor. Üstelik kalın ve kabalar. Ve hareket etmiyorlar. Gerçekten çok ilkel bir sanal dünya. Manzaralar avatar siluetlerinden daha güzel ama bir daha gelmem için çok düzelmesi lazım diyip çıkıyorum. Hemen arkasından www.there.com'u keşfetmeye koyuluyorum. Bir avatar ismi yaratıp bir de avatar sureti ediniyorum girişte... Grafik olarak SL'nin çok gerisinde, oysa SL ile aynı zamanda kurulmuş bu dünya. Neden ilerleyemediğini anlamak zor değil. Bir sürü yeni gelinin olduğu ilk eğitim simine geliyorum. Yine avatar sureti seçenekleri az olduğu için benim görüntümde dört, beş kıza rastlıyorum. Bu arada ilk IM geliyor. Sunsetgirl isimli bir kız sohbete başlıyor. Etraftaki bungalowlar filan grafik olarak düzgünce ama avatarlar gerçekten çok çirkin. SL'nin gerisinde neden kaldıkları çok belli. Neyse kızla karşılaşıyorum. Bir ben daha! Artık dayanamıyorum. Kıza 'Burasını boş ver, sen SL'ye gel!' deyip vedalaşıyorum. Sırada SL'ye rakip olacağı kesin gözüyle bakılan www.kaneva.com/ var. Windows ekranından buna da giriyorum. Avatarlar kötü suluboya resimlere benziyor. Diğer sanal alemlerden daha gelişkin ama SL'nin zarafeti ve yaratıcılığına ulaşması için on fırın ekmek yemesi gerekiyor. Komutların mantığı SL'deki gibi, bir bizim Callie Cline ve yarattığı kıyafetlere bakıp bir de buradaki kadınlara ve kıyafetlere bakınca arada çok müthiş fark var! Özelikle saçlar ve burunlar felaket! SL ile rekabet edeceği söylenilen bir başka dünya ise Çin'den: www.hipihi.com. Daha çok uzak doğuda yaşayanlara yönelik. ABD'yi de hedeflediği için İngilizce bir web sitesi de var. Programı indirmeden önce İngilizce arayüzü indirmeniz gerekiyor. Ancak bir türlü ana program indirilemiyor. Şimdilik bu yaşama İngilizce ortamda en azından Türkiye'den girmek mümkün değil. Ancak promosyon videoları ve basın görsellerine bakınca önemli bir yatırım olmasına rağmen gerek grafik olarak, gerekse teknik olarak çok daha fazlasını yapması gerekiyor. Ebeveynlerden izin alınarak girilebilen 13-16 üstü genç kızlar için tasarlanmış webde bizzat girilen interaktif www.barbiegirls.com bulunuyor. Ben yaşımı küçültüp girdim ve dolaştım. Bir de oda verdiler. Orası da giyim ve dekorasyon üzerine. Ve bir de parayla satın alıp evlat edebileceğiniz hayvanlar var. Ancak çok ilkel, yürümek için yerdeki karelere basıyorsun. Yani çok basit komutlarla dolanabiliyorsun. Yine de özellikle 13 yaş üstü kızlar arasında çok popüler. Bir başka basit sanal dünya ise www.faketown.com. Barbiegirls'dan daha küçük bir web sayfası üzerine açılan pencerede bir avatar (fazla alternatif yok) ediniyorsun. Bir de ev veriyorlar. Kıyafet ise yok. Satın almak gerekiyor. Bonus olarak verilen 1000 Faketown Coin'le giyimli avatar sahibi olmak imkansız. Üç alternatiften oluşan misafir üye avatar seçenekleri Çinli kız hariç, 1500 FC (Faketown Coin). Buna paran yetmiyor. Ben şu anda çıplak dolaşıyorum. Zaten dünya haritası üzerinde altı yere gidebiliyorsun. İletişim tamamen chat üzerine kurulu. Ekrandaki boyun ise bir santimi geçmiyor. Basit bilgisayar oyunlarındaki gibi kare piksellerden çizili karakterler. Burada 1 USD 100 FC. FT Club üyelik ücreti ise 6 ay için 1.200 FC (12 USD) 12 aylık ücret ise 2000 FC yani 20 USD. Öte yandan Google'ın da bir tür alternatif yaşam yaratacağı söyleniyor; şu anda Google Earth imajları üzerine 3D modeller yerleştirebilen SkecthUp diye bir program geliştirmiş. Ancak bir yandan da SL ile Google Earth'ün işbirliği yapacağı ve bunun da 'Second Earth' olacağı söylendi. Şimdilerde ise Arizona State Üniversitesi'nde bir süredir bir grup öğrenciyle birlikte test-yazılım çalışmaları yaptığı ve yakında SL'ye rakip bir dünya yaratacağı söylentileri de gündemde… Google'ın zaten 3D modeller yaratmaya yarayan SketchUp diye bir yazılımı bulunuyor, bunun kolaylıkla GoogleEarth görselleri üzerine yerleştirilebilineceği belirtiliyor. Ancak Linden Lab de boş durmuyor. IBM'le yeni bir girişime imza attı. Hedefi geri kalmış diğer dünyalardaki pazarları ele geçirmek. Önce her bir dünya vatandaşının kendi ismi ve şifresiye diğer dünyalara girip çıkması, oturup kalkması ve alışveriş yapması sağlanacak. Bunun içinde her dünyanın standart bir sistem kullanması gerekecek. Bu iş IBM'e düşüyor tabii. Envanterler ve para birimleri tek bir yerden yönetilecek. Özetle en gelişmiş pazar, grafik, teknik özellikler ve 'know-how'a sahip SL diğer dünyaları ele geçirecek! Yine de ne olacağını zaman gösterecek. SECOND LIFE SÖZLÜK: http://www.kesfetmekicinbak.com/ozel_dosyalar/06532/index.php SECOND LIFE'TA GÜZERGAHLAR: http://www.kesfetmekicinbak.com/ozel_dosyalar/06534/index.php SECOND LIFE'TA BAZI ALIŞVERİŞ ADRESLERİ: http://www.kesfetmekicinbak.com/ozel_dosyalar/06535/index.php SECOND LIFE'TA YAŞAMI KOLAYLAŞTIRAN İNGİLİZCE REHBER KİTAPLAR: http://www.kesfetmekicinbak.com/ozel_dosyalar/06536/index.php |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
