Anasayfa    Arkeoloji      Höyük

Höyük

Zamanın derinliğini onlar sayesinde algılayabiliyoruz. İnsanlığın çok uzun öyküsünün tanıkları onlar. Doğal bir yükselti, bir tepe gibi görünür höyükler. Ama bir gül gibi kat kattır içleri. Her kat daha eski bir kente, daha eski bir köye, daha eski bir yerleşime açılır. Onların tahrip edilmesi insanlığa ait bir belgenin silinmesidir. Her köşesinde, her kıyısında, ovasında bucağında höyüğe rastlanması Türkiye topraklarında yaşayan herkese bir sorumluluk yüklüyor: Bilginin katliamına fırsat vermemek.

İnsanlığın uzun geçmişi günümüze farklı şekillerde ulaşır. Bunlar bazen yapı yıkıntılarının artığı örenyerleri, bazen gösterişli biçimde ayakta kalan bir anıt yapı, bazen de insanlar tarafından değiştirilen, kullanılan bir mağara ya da bunun gibi zamana, bölgeye, kültüre göre farklı şekillerde olabilir. Sıraladığımız örnekler alışık ve konunun uzmanı olmayan kimselerin bile geçmişin tanığı olarak kolaylıkla ayırt edebildigi tür kalıntılardır. İnsan elinin biçimlendirmesi bu tür kalıntılarda açık olarak görülebilir. Buna karşın alışık olmayan bir göz için doğal bir yükseltiden, tepeden farksız, üzerinde yapı kalıntılarına ait izlerin görülmediği geçmişin başka tanıkları da vardır. Bunlar başlıca iki gruba ayrılır: Höyük ve tümülüsler. Her ne kadar ikisi de doğanın biçimlendirdiği topoğrafyanın üzerine oturan, çoğu kez aykırı duran yükseltiler olsa da aralarında çok önemli bir fark vardır. Tümülüsler bir anıtmezarı simgelemek üzere toprak yığılarak bir kerede yapılan doğal yükseltilerdir ve tek bir dönemi yansıtırlar. Höyükler ise aynı yerde art arda gelen yerleşimlerin birikimi ile oluşan tepelerdir.

Bazı bölgelerde “üyük”, “üyücek” gibi söylenişleri de olsa höyük kelimesi Anadolu Türkçesine yerleşmiş, halkımızın doğal tepeleri ayırt etmek için kullandığı coğrafyamızı reklendiren kalıntılardır. Anadolu Türkçesinde höyük olarak adlandırılan yükseltiler Arapçanın hâkim olduğu yerlerde “tel” ya da “tello”, Kürtçede “gre”, İran ve Orta Asya’da “tepe” ya da “tepeh”, Ermenicede “pulur”, Rumca’da “tumba” gibi farklı şekillerde adlandırılmış olsa da hepsinin tanımladığı aynı tür yükseltilerdir. Her ne kadar Anadolu halkı kültürel birikim ile oluşan tepe ile doğal tepeyi birbirinden ayırabilmiş, bunlara ayrı adlar vermişse de höyüklerin nasıl oluştuğunun doğru algılandığını söyleyemeyiz.

Birçok yerde bunlar yığma tepe olarak tanımlanmış, büyük kralların, sultanların ve hatta birçok yerde tarihten gelen bir hafıza ile Dara’nın (Darius) üzerinde ateş yakarak haberleşmek üzere yığdırttığı yükseltiler olarak yorumlanmıştır. Bunun nedeni höyük oluşumunu anlamaktaki güçlüktür.



Atlas Mayıs 2007 - Sayı: 170

Yazı: MEHMET ÖZDOĞAN/İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, PREHİSTORYA ANABİLİM DALI BAŞKANI
Fotoğraflar: ORHAN DURGUT


 
Foto Galeri: Höyük
Höyük
Sivas Başören köyünde bulunan Kuşaklı’da 10 yılı aşkın süredir devam eden kazılarda Hititlerin kurduğu bir yerleşim açığa çıkarılıyor. Andreas Müller-Karpe’nin çalışmaları yürüttüğü şehir, sur ile çevrili oval biçimli bir görünümüne sahip. Burada bulunan tabletlerden kentin adının Sarissa olduğu biliniyor. Kuşaklı-Sarissa’nın akropolünde fırtına Tanrısı için yapılan büyük bir tapınak bulunuyor.
 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (0)

Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

Mucizenin Tadı Şire
Ahmet Ümit şireyi ve onu unutmamak için Gaziantep’te düzenle...
Peynir: Sütün Rüyası
Her yaşta ve günün her saatinde peynir yemek gerekiyor.
Sınırda Kobani
Küçük bir tren istasyonuydu, 1921’de çizilen sınırla Suriye’...
GAŞERBRUM II – PAKİSTAN / PARILDAYAN ZİRVE
Pakistan’da, yüksekliğiyle göğü delen beyaz, dev bir üçgen p...
fotogaleri

Sürdürülebilir Turizm’e Destek
Gelecek Turizmde – Sürdürülebilir Turizm Destek Fonu başladı
Bu bir ilandır.
Foto Atlas
Günün Karesi
Çok okunanlar
video galeri
Gaşerbrum II - Pakistan: Parıldayan Zirve

Dünyanın en yüksek 13. noktası. Tunç Fındık, liderliğini yaptığı uluslararası bir ekiple, tehlikeli ve uzun buzul geçişleri, zorlu etaplar ve derin çatlaklarla sarmalanmış Gaşerbrum II’nin zirvesine ulaştı ve tırmandığı 8 binliklerin sayısını 10’a çıkardı.
  • Gaşerbrum II - Pakistan: Parıldayan Zirve
  • Ezidilerin göçü
  • Atlas iPad ve iPhone’da
  • Hayal olmadan hiç bir gezi, gezi olmaz!
  • Drina Köprüsü'nün Öyküsü
  • Derin Sular Derin Duygular Yaratıyor
  • Soma: Acıyı Anlatmak
  • Umut Kaçar Atlas Macerasını Anlattı
  • İlkbaharın Sesleri
  • Hevsel Bahçeleri Atlas'ın Nisan Sayısında....
  • Cüneyt Oğuztüzün, fotoğraf macerasını ve Anadolu’yu anlatıyor.
  • Ahmetler'deki HES direnişi kısa film oldu
  • Hayvanların Sır Salgısı
  • Polonya Son Tren
  • Koçgiri Aşireti Sırrı Arayanlar
  • Bas Pedala
  • Umberto Eco “çok fazla yıkılan” Tarlabaşı’nda
  • Aladağlar’da Yalnızlık
  • Atlas-Canon Gezisi
  • Denizlerin Işıklı Sakinleri - 2
  • Denizlerin Işıklı Sakinleri - 1
  • Atlas'ın Kasım Sürprizleri
  • Kayıp Türkler Belgeseli: Rengeyiği Türkleri
  • Atlas - Doğadan Çay Hasat Turu: Lezzet Bahçesinde Keşif
  • Atlas - Doğadan Çay Hasat Turu: Lezzet Bahçesinde Keşif
  • Atlas - Doğadan Çay Hasat Turu: Lezzet Bahçesinde Keşif
  • Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da
  • Kalbin sırları
  • HES'lere karşı savaş müzik albümü oldu.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Atlas yayın hayatına Nisan 1993'de başladı.2013'te 20. yaşını kutlayacak. Atlas'ı kaç yıldır takip ediyorsunuz?