Anasayfa    Bilim ve Uzay      Geleceğin Kuşları

Geleceğin Kuşları



Bilim insanlarına göre geleceğin uçakları kuşlara daha çok benzeyecek.

Geçtiğimiz günlerde Michigan Üniversitesi, Profesör Wei Shyy ve ekibinin, kanat çırpan küçük uçaklar tasarlamak amacıyla kuş, yarasa ve böcekleri incelediğini duyurdu. Üniversiteden yapılan basın açıklamasında şu örneklere yer veriliyordu: Satte yaklaşık 3 bin 500 kilometre hızla uçan hız rekortmeni jet Blackbird, saniyede gövde uzunluğunun 32 katı yol alırken, 80 kilometre hızla uçan güvercin saniyede gövde uzunluğunun 75 katı yol alıyor. Seçkin askeri uçaklar 8-10 G'ye dayanabilirken, birçok kuş düzenli olarak 10-14 G'ye maruz kalıyor. (14 G, yerçekiminin 14 misli kuvvete maruz kalınması anlamına geliyor.)
Michigan Üniversitesi Havacılık ve Uzay Mühendisliği bölümünün başkanı Wei Shyy, 'Doğadaki uçucuların bizim mühendislikte kullanmadığımız çok çeşitli mekanik özellikleri olduğu açık' diyor. Bu hayvanların kuvvetli rüzgâr, yağmur ve karda havada kalmalarını sağlayan üstün yetenekleri var. Doğal ortamda kanat çırpan uçak yapmaya çalışan Shyy sözlerini şöyle sürdürüyor: 'Günümüzde, kanat çırpan bir araç tasarlamak istiyorsanız deneme yanılma yoluyla bir tane yapabilirsiniz. Ama kuvvetli rüzgârın olmadığı, kontrollü ortamda...' Kendi hızlarına yakın hızlarda esen rüzgârda uçan kuş, yarasa ve böcekler esnek kanatlarıyla neredeyse anında tepki veriyor.

Havada süzülen kuşlar, kanatlarının şeklini ve boyutunu sürekli değiştiriyor. Örneğin açık kanatlar yavaşça süzülmek, geriye doğru çekilmiş kanatlar hızlı süzülmek için iyi. Geçtiğimiz aylarda Delft Teknoloji Üniversitesi ve Wageningen Üniversitesi'nden bilim insanları, ebabilleri örnek alarak kanatları şekil değiştirebilen küçük bir hava aracı yaptı. Ebabillerin (Apus apus) aerodinamik özelliklerini inceleyen Wageningen Üniversitesi'nden Dr. David Lentink ve ekibi manevra yeteneklerinin çok iyi olduğunu, uçuş şartlarına göre değişen kanatları sayesinde çok verimli uçtuklarını belirledi. Araştırmaya göre bu sayede tek süzülüşte yüzde 60 daha fazla yol alıyorlar. Ebabiller 7 bin kilometre boyunca devamlı havada kalabiliyor, neredeyse ömürlerinin tamamını havada geçiriyor. Bir ebabilin ömrü boyunca kat ettiği yol, Dünya'nın çevresinin 100 katı kadar. Lentink başkanlığındaki araştırma ekibi, yere konmadan geceyi havada süzülerek geçiren bu kuşların hızlarını radarla ölçtü. Saatte 29-36 kilometre hızla uçuyorlardı. Bilim insanlarının yaptığı hesaplamalara göre, bu hızlarda süzülmek en yüksek uçuş verimliliğini sağlıyor.
Uçuş için fazla enerjiye ihtiyacı olan kuşların, gerekli oksijeni sağlayan çok verimli, özel solunum sistemleri var. Akciğerlerin yanı sıra çok sayıda hava kesesi solunumlarında rol oynuyor. Kuşun nefes almasıyla hava, arka taraftaki keselere doluyor. Daha sonra anatomik açıdan çok karmaşık yapıya sahip ciğerlere, ardından da ön keselere geçiyor ve dışarı çıkıyor. Hava sürekli tek yönlü olarak akciğerlerden geçerken, akciğer damarlarındaki kan da zıt yönde akıyor. Kuşlar, bu sistem sayesinde kendi boyutlarındaki diğer tüm hayvanlardan daha fazla oksijen çekebiliyor. Oksijenin az olduğu yüksekliklerde de uçabiliyorlar.

Kuşların ince duvarlı, hafif ama içten payandalarla desteklendiği için sağlam kemikleri, kanatlarını hareket ettiren çok güçlü göğüs kasları var. Uçuş tüyleri de hafif, esnek ama dayanıklı. Her tüyde, tüy sapından çıkan çok sayıda karşılıklı tüycük var. Bunların her birinden 40 derecelik açıyla karşılıklı dallar çıkıyor. Gözle görülmeyen bu dallar, kancalarla birbirlerine kenetleniyor, böylece tüycükler arasında ağ benzeri bir yapı oluşuyor. Tüy sapları, kanat kemiklerine sıkıca bağlı.
Kuşlar, kanatlarının uç kısmında bulunan ana uçuş tüylerini ayrı ayrı döndürebiliyor. Bir başka ilginç özellikleri, iniş-kalkış gibi düşük hızla uçtukları durumlarda kullandıkları özel tüyleri olması. Kanatlarının ön tarafındaki bu tüyler diğer tüylerden ayrılarak yavaş uçuşta havada tutunmayı sağlıyor. Kuşlar inişlerde kuyruklarını yelpaze gibi açıp indirerek fren yapıyor. Eastern Kentucky Üniversitesi'nden kuşbilimci Profesör Gary Ritchison şöyle diyor: 'Kuşlar, çoğu zaman inişlerde pilotlardan çok daha hassas olmalı. Uçaklar gibi piste değil, genellikle bir dala iniyorlar.'
NASA'nın Langley Araştırma Merkezi, geleceğin uçaklarını bakın nasıl tasvir ediyor: 'Kuş kanadındaki sinirler gibi işlev görecek sensörler tüm kanat yüzeyindeki basıncı ölçecek. Kuşun, kanadındaki farklı tüyleri kullanıp içgüdüsel olarak uçuşunu kontrol etmesi gibi, tetikleyiciler de uçağın kanat şeklini değiştirerek uçuş şartlarını sürekli optimize edecek.' NASA sensörlerden, tetikleyicilerden, mikroişlemcilerden oluşan akıllı sistemlerin etkin bir 'merkezi sinir sistemi' oluşturacağını belirtiyor. Kuşlar sadece kemiklerine, kanatlarına, kaslarına, solunum sistemlerine, dolaşım sistemlerine kadar uçuş için donanmakla kalmamış ama uçuş beyinlerine de yazılmış.

Selcen Pirge / Atlas Eylül 2008, sayı 186

Jan 17 2011 10:43AM




İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Kuşların Ölüm Yüzyılı
Kaş 'Sakin Şehir' Olacak!
Geleceğin Kuşları
Sinek Avcıları
Genç Kâşifin Doğa Rehberi
 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (0)

Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

Tümü

 

Sıçan Adası nasıl yakalanıp, karaya bağlanır?
Bey Dağları Milli Parkı sahasına balıkçı barınağı
Hasankeyfliler ve Su Bedevilerinden BM'ye Mektup
Hasankeyf ve Mezopotamya Sazlıklarını Korumak için Dicle Bil...
Medeniyetlerin Buluştuğu Başkent
Hasankeyf
DEÜ-SAT’tan sualtı temizliği
“Foça Temiz Deniz 2012”
fotogaleri
Foto Atlas

Kadın:İmaj ve Gerçek

Atlas'ın geniş arşivinden derlenen 'Kadın: İmaj ve Gerçek' sergisi Dünya Kadınlar Günü'nde, 8 Mart 2007'de Beyoğlu'nda İstiklal Caddesi'nde İstanbul'la buluştu.

Günün Karesi

Yerköprü Şelalesi, yılın her günü gürül gürül akıyor. Toroslar’dan doğan Göksu’nun kollarından Karasu, kavak ağaçları arasından kıvrılıp 20 metrelik uçurumdan düşerek Göksu’ya karışıyor. Burada şelale ve mağara ağzı oluşumlarıyla bir doğa harikası ortaya çıkıyor.

YERKÖPRÜ, KONYA / FOTOĞRAF: ALİ ETHEM KESKİN

Tümü
Çok okunanlar
ATLAS'ın bu ayki sayısını ne kadar dikkatli okudunuz?
video galeri
Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da

 
  • Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da
  • Kalbin sırları
  • HES'lere karşı savaş müzik albümü oldu.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Atlas yayın hayatına Nisan 1993'de başladı.Önümüzdeki yıl 20. yaşını kutlayacak. Atlas'ı kaç yıldır takip ediyorsunuz?




  

Diğer Doğan Burda Siteleri: Atlas | Auto Show | Blue Jean | Burda | Capital | CHIP Online | Ekonomist | Elele | Elle | Elle Decor | eMecmua | Ev Bahçe | Evim | Formsanté | Güncel Hukuk | Hafta Sonu | Hello | Hey Girl | İstanbul Life | Level | Lezzet - Yemek Tarifleri | Maison Française | PCnet | Seninle | Tempo | Yacht Türkiye
Copyright © Atlas Online | Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş.
Hürriyet Medya Towers 34212 Güneşli - İstanbul