Atlas dergisi, Afrika'da ilk takıyı boyunlarına ve bileklerine takan avcı derleyici toplumlardan kralların taçlarındaki, kraliçelerin boyunlarındaki elmaslara uzanan mücevherlerin uzun soluklu öyküsünü anlatıyor. Mücevher Yolu şu kıtadan bu kıtaya, Afrika savanlarından Tibet platolarına, toprağın derinliklerinden sarayların hazinelerine uzanacak. Birinci bölümü başlıyor...

Gizemli taşların yolculuğu sürüyor. Resimler, damgalar, figürler göç ediyor. Orta Asya'nın en doğu ucunda, yüksek dağların vadilerinde, uçurumlara bakan kayalıklarda dolaşan figürler, Anadolu içlerine kadar uzanıyor. Ankara'nın Güdül ilçesine bağlı Salihlerobası köyünde, gözlerden uzak bir vadinin duvarları çarpıcı figürler, kaya resimleri, damgalar ve hatta Göktürklerin runik alfabesiyle yazıldığı düşünülen yazıtlar barındırıyor.

Doğuyla batının kapısıydı, İpek Yolu'nun zenginliklerini gördü. Kervansaraylar, medreseler ve kümbetlerle süslendi. Anadolu'nun kilidiydi, büyük savaşların yıkımlarını da gördü; salgın hastalıklar, kıtlıklar da. Ama o dadaşların şehriydi; yaralarını kardeşlikle, yiğitlikle ve türkülerle sardı. Erzurum bugün Palandöken Dağları'nın yamacında uzanan caddelerinde hiç bitmeyen koşuşturmalarla, miras yapıların ve anıların ışığında geleceğini arıyor.

Türkiye Cumhuriyeti'nin, öteki kentlerinin bir özeti, başlangıcı, geleceği. İlk planlama, ilk gecekondulaşma, ilk kooperatifler, ilk gökdelen, ilk katılımcı belediyecilik. Cumhuriyetin jenerik armatürleri: Atatürk ve Cumhuriyet bulvarları, Atatürk heykeli, tip kamu binası. Bir anıtlar, heykeller, simgeler denizi. Siyasi ve kültürel hareketlerin ya kaynağı ya da şiddetle yansıdığı yer. Ankara... Başkent, öykülerini paylaşıyor.

Mezopotamya'da Dicle ve Fırat, Mısır'da Nil tarihin ilk büyük uygarlıklarını yarattı. Aynı dönemlerde Asya'da bir nehir, bugün Pakistan'ı boydan boya yaran İndus, üçüncü uygarlığın kaynağı oldu. Ne var ki Harappa ve Mohenjodaro kentlerini kuran uygarlığın sırlarını gizleyen yazı hâlâ çözülmüş değil. Hindistan'a da adını veren İndus'un gizemli uygarlığı ilk kez Atlas'ta.

İstanbul'un gözde sayfiye yeri adalar, kış geldiğinde karadan sanki daha da uzaklaşıyor. Tenha sokaklar, iskeleler, faytonlar, sahil yolları soluk renkli denizin ortasında sakince, iyi bildiği bir ağırlıkla güneşli mevsimi bekliyor. Büyük şehrin telaşına inat, hayat burada sükûnet ve zevkle akıyor.

Dik yamaçları kaplayan engin ormanlar coşku içinde... Mevsimler kol kola, renkler sarmaş dolaş... Altından taç kuşanmış ağaçlar, yeşil dalgaları kabararak yükselen bir orman denizi ve o ormanın bağrından dökülen bir gümüş dere... Burası Kaçkarlar... Atlas'tan Turgut Tarhan, mevsimlerin kucaklaştığı bir zamanda, Kaçkar Dağları'ndaki renk cümbüşüne tanık oldu. Beyaz paltosunu kuşanmış zirvelerden, kış suskunluğuna bürünmüş yaylalardan geçti. Kendi başına kaldığında, doğanın ne denli kusursuz olabileceğinin en çarpıcı görünümleriyle karşılaştı.

Güney Amerika'da bir ülke; yüzölçümünün yüzde doksanı yağmur ormanı. Bakir köşelerine sadece nehir kanolarıyla ulaşılıyor. Dev ağaçların gölgesine binlerce tür kuş, sürüngen, memeli ve böcek renklerini katıyor. Tembel hayvan sessizliğin tadını çıkarırken, oselot kedileri gece ava çıkıyor. Surinam, tropik kuşağın keşfedilecek sırlarla dolu en canlı köşesi.

Atlas ve İstanbul Üniversitesi Dağcılık Kulübü dağcıları, Kaçkarlar'da Güngörmez Dağı'na tırmanacaklardı. Harita üzerinde gözüken dağa giden yolları aradılar...