Anasayfa    Bilim ve Uzay      Evrimin Sergisi

Evrimin Sergisi

Dinozorlar, filler, dev kaplumbağalar, hortumlu memeliler, Anadolu panteri, taşlaşmış ağaçlar, mineraller, Ay taşları... Ankara’da 1968’de hizmete girmişti, Türkiye’de ilkti. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü’ne bağlı Tabiat Tarihi Müzesi yeni ve modern binasında binlerce örnekle ikinci kez açılacağı günü bekliyor.

Üç kıtanın kesişiminde yer alan Türkiye jeolojik çağlardan günümüze kadar değişim gösteren çeşitli ve zengin bir doğaya sahip. MTA Tabiat Tarihi Müzesi eski Müdür Vekili Doç. Dr. Yeşim İslamoğlu’ya müzedeki sergiler üzerine sorular yönelttik…

Müzeyi gezmeye gelen kişilere mutlaka görmesini önereceğiniz ilk üç şey nedir?
Sergi salonlarında 3 bin 500 civarında örnek sergileniyor. Bu nedenle, öncelik sırası kişilerin ilgi alanlarına göre değişecektir. Yine de bir sıralama yapabiliriz: Paleontoloji bölümünde etçil dinozorlara ait alçı kopyalar (Allosaurus fragilis ve Tyrannosaurus rex), Maraş’tan fil fosilleri, Adana - Yumurtalık’ta bulunan cüce balina iskeleti, Manisa-Kula’daki 10 bin yıl öncesi insanlarına ait ayak izi fosilleri. Ankara çevresinde yaşamış Ankara maymunu (Ankarapithecus meteai), dev kara kaplumbağası ve dev Ammonit fosilleri, günümüzden 17-10 milyon yıl öncesine tarihlenen hortumlu memelilerden Mastodon’a (Gomphotherium angustidens) ait bir alçı kopya iskelet. Sonra Türkiye’nin çeşitli yörelerinden taşlaşmış ağaç fosilleri, son Anadolu panteri, mineraloji bölümünden Balıkesir’den çıkartılan ametistler, meteoritler, Ay’dan getirilen taş parçası mutlaka görülmesi gereken eserler arasında yer alıyor.

Müze envanterinde çok sayıda mineral sergileniyor. Bunların en ilginçlerinden bahseder misiniz? Türkiye’ye özgü ne gibi mineraller var?
Müzenin ikinci katında Türkiye ve dünyanın çeşitli yerlerinden yaklaşık olarak 2 bin adet mineral ve kayaç örneği dört ayrı bölümde sergileniyor. Bunlar; “Sistematik Mineraloji”, “Kayaçlar”, “Evaporitler, Dekoratif Mineraller ve Süstaşları” ile “Türkiye’nin Yeraltı Kaynakları” bölümleri olarak düzenlendi. Türkiye’nin özel mineral ve taşları bölümünde sergilenen ve mineraller dünyasında Türkiye adı ile birlikte anılan, lületaşı, oltutaşı, şeffaf kristal diyaspor, kemmererit gibi mineraller müzenin önemli örnekleri arasında. Ayrıca, isimlerini Anadolu’daki antik yerleşim yerlerinden alan mineraller de mevcut. Örneğin İstanbul’daki Kalkedon’dan (Kadıköy’ün eski adı) kalsedon, Aydın - Çine - Araphisar köyündeki antik kent Alabanda’dan almandin, Manisa’daki antik Sardis kentinden sard, Bandırma’dan (Panderma) pandelmit gibi. Evaporitler bölümünde sergilenen ve Türkiye’de bor bileşikleri içinde en yaygın olarak bulunan Kolemanit, endüstriyel hammadde olarak büyük bir öneme sahip. İlginç olan bir diğer örnek olarak obsidiyen (volkan camı)verilebilir.

Göktaşı veya Ay taşı sergileniyor mu?
Giriş katında, Güneş sistemi modelinin çevresinde Ay taşı, göktaşı (meteorit) - tektit ve yıldırım taşları da meraklı ziyaretçilerini bekliyor. Ay’ın Taurus Littrow Vadisi’nden alınan Ay taşı Amerika tarafından Türkiye’ye armağan edildi. Aynı vitrin içerisinde yer alan Türk bayrağı, Amerikan uzay gemisi Apollo XVII astronotları tarafından 07-19 Aralık 1972 tarihleri arasında Ay’a götürülüp getirildi. Göktaşları ve tektitler vitrininde dünyanın çeşitli yerlerinden derlenen dokuz göktaşı ile iki adet tektit yer alıyor. Müzede sergilenen göktaşları arasında en büyüğü futbol topu büyüklüğünde olup, 1989 yılında Sivas-Yıldızeli-Şeyh Halil köyüne düşmüştür.

Fosil denince akla hemen heyecan uyandırıcı muhteşem canlılar olarak dinozorlar geliyor. Müzede ne tür örnekler var?
Şimdilik müzemizde fosilleri yok ama dinozorlara ait bazı iskeletlerin kopyaları ve giydirilmiş modelleri mevcut. Bunlar arasında günümüzden 154 - 144 milyon yıl önce Geç Jura devrinde yaşamış olan kertenkele kalçalı (Sauropod grubu), iki ayaklı etçil dinozorlardan Allosaurus fragilis’in modeli görülmeye değer. Allosaurus fosillerine Kuzey Amerika ve Tanzanya’da rastlandı. Müzemizde bir yenilik olarak etçil dinozor Tyrannosaurus rex kafatası fosiline ait bir mülaj (kopya) da sergileniyor. Paris Milli Doğa Tarihi Müzesi tarafından 2008 yılında hediye edilen bu model müzenin en heyecan verici örnekleri arasında yer alıyor. T - rex’ler, günümüzden 67 milyon yıl önce Kuzey Amerika, Çin, Güney Amerika ve Hindistan’da yaşadı. Dinozor örnekleri arasında ayrıca kertenkele kalçalı otçul dinozorlardan Brachiosaurus’a ait kafatası modeli de ziyaretçiler tarafından görülebilir. Brachiosaurus’lar orta ve geç Jura devirlerinde (günümüzden 154-144 milyon yıl önce) yaşamış dev (24 metre uzunluğunda, 50 ton ağırlığında) otçul dinozorlardır. Sergilenen diğer örnekler arasında “kuşların atası uçan dinozor” Archaeopteryx fosillerine ait alçı kopyalar da bulunuyor. Bilindiği gibi Archaeopteryx’ler dinozorlara ait bir grubun kuşlara doğru evrildiği bir dönemde, günümüzden yaklaşık 150 milyon yıl önce yaşamış, bilinen en ilkel ve en eski kuş örneklerini temsil ediyor.

“Jurasik Park” filmi dinozorların yürüyüşü ve duruşları konusunda paleontologlar arasında tartışmalara yol açmıştı. Sergilenen Allosaurus modeli bu tartışmalardan etkilendi mi?
Bu modelin iskeleti Amerika’dan satın alındı ve parçaları 1974 yılında müzede görevli uzmanlar tarafından birleştirildi. İskeletin kurulduğu zamanda dinozorların kuyruklarının kıvrık olarak durduğuna inanılıyordu. Bu nedenle, kuyruğun dik durması için üç milimetrelik yassı bir tel kullanıldı. Oysa günümüzde artık, kuyruğun yere paralel olarak durduğu düşüncesi benimsenmiştir. Daha önceden yaptırılan iskeletin kuyruğu denge problemi nedeniyle düzeltilemedi. Buna karşılık giydirilmiş modelde kuyruk yere paralel. Bu nedenle eski ve yeni modelin kuyrukları farklı duruyor.

2011 MAYIS SAYI 172

Yazı: U. UZAY SEZEN
Fotoğraflar: KEREM YÜCEL
1 2
Evrimin Sergisi
Ankara’da bulunan MTA Tabiat Tarihi Müzesi, Anadolu’da milyonlarca yıl önce yaşamış birçok türe ev sahipliği yapıyor. Jura devrine ait bir dinozor, 2 bin yıl öncesine kadar yaşayan Maraş fili (Elephas maxima asurus) ile Yumurtalık sahillerine vuran uzun balina sergilenen örnekler arasında.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Keşfetmek için bak!
Kerpiçten Tarih
İnsan Evriminde Sürpriz
Yaşar Kemal Fotoğrafları
Hassas Kulaklar
 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (1)

Misafir
Vaov... Bu gerçek mi.... Fotoğraflar müthiş..
+1  
Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

Tümü

 

Sıçan Adası nasıl yakalanıp, karaya bağlanır?
Bey Dağları Milli Parkı sahasına balıkçı barınağı
Hasankeyfliler ve Su Bedevilerinden BM'ye Mektup
Hasankeyf ve Mezopotamya Sazlıklarını Korumak için Dicle Bil...
Medeniyetlerin Buluştuğu Başkent
Hasankeyf
DEÜ-SAT’tan sualtı temizliği
“Foça Temiz Deniz 2012”
fotogaleri
Foto Atlas

Kadın:İmaj ve Gerçek

Atlas'ın geniş arşivinden derlenen 'Kadın: İmaj ve Gerçek' sergisi Dünya Kadınlar Günü'nde, 8 Mart 2007'de Beyoğlu'nda İstiklal Caddesi'nde İstanbul'la buluştu.

Günün Karesi

Yerköprü Şelalesi, yılın her günü gürül gürül akıyor. Toroslar’dan doğan Göksu’nun kollarından Karasu, kavak ağaçları arasından kıvrılıp 20 metrelik uçurumdan düşerek Göksu’ya karışıyor. Burada şelale ve mağara ağzı oluşumlarıyla bir doğa harikası ortaya çıkıyor.

YERKÖPRÜ, KONYA / FOTOĞRAF: ALİ ETHEM KESKİN

Tümü
Çok okunanlar
ATLAS'ın bu ayki sayısını ne kadar dikkatli okudunuz?
video galeri
Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da

 
  • Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da
  • Kalbin sırları
  • HES'lere karşı savaş müzik albümü oldu.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Atlas yayın hayatına Nisan 1993'de başladı.Önümüzdeki yıl 20. yaşını kutlayacak. Atlas'ı kaç yıldır takip ediyorsunuz?




  

Diğer Doğan Burda Siteleri: Atlas | Auto Show | Blue Jean | Burda | Capital | CHIP Online | Ekonomist | Elele | Elle | Elle Decor | eMecmua | Ev Bahçe | Evim | Formsanté | Güncel Hukuk | Hafta Sonu | Hello | Hey Girl | İstanbul Life | Level | Lezzet - Yemek Tarifleri | Maison Française | PCnet | Seninle | Tempo | Yacht Türkiye
Copyright © Atlas Online | Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş.
Hürriyet Medya Towers 34212 Güneşli - İstanbul