Anasayfa    Dünya      UTANÇ VE TARİH

UTANÇ VE TARİH

Salman Rüşdi'nin Geceyarısı Çocukları adlı romanı Binbir Gece Masalları'nı andıran olağanüstü bir aşk hikâyesi ile başlar. Genç Doktor Adem Aziz, toprak ağası Ghani'nin hasta kızı Nesim'i muayene edecektir. Ancak, kızın vücudunu doktor da olsa bir erkeğe göstermesi mümkün değildir. Doktor üstüne delik açılmış bir çarşafın ardından muayenesini yapmak zorundadır. Hasta, muayene edilmesi gereken yeri neresiyse vücudunun o kısmını deliğe yaklaştıracaktır. Kızın deliğe yaklaştırdığı ilk bölgesi karnıdır çünkü karnı ağrıyordur. Bu ilk muayeneden sonra kızın ağrıları, şikâyetleri hiç dinmeyecektir ve doktor üç yıl boyunca her defasında çarşaftaki delikten kızın 'gövdesinin değişik bir on beş santimlik bölümünü' görecektir. Doktor zamanla zihninde Nesim'in bir resmini oluşturmaya başlayacaktır. Her parçayı öncekilerle birleştirerek kızı tanıyacak ve aşık olacaktır.

Salman Rüşdi, sonraki romanı Utanç'ta, ülkesi Pakistan'ı bu şekilde tanıdığını yazar. Aşina olduğu halde içinde yaşamadığı ülkeye en azından dokuz kez gittiğini söyler ve 'Pakistan'ı dilim dilim öğrendim' der. 'Zamanın süt gibi kolayca homojenleştirilemediği' dünyanın bu bölümünde, Rüşdi, her gelişinde farklı bir Pakistan görür. Belki de böyle parça parça tanıdığı için ülkesinin yazgısını onun kadar iyi anlayan yazar pek azdır.

Pakistan eski başbakanı Benazir Butto'nun öldürüldüğünü duyduğumda elime aldığım ilk kitap Utanç oldu. 1983'te yayımlanmış, değil çevirisinin, tek bir nüshasının bile Pakistan'a girmesine izin verilmemişti. Yasaklanacağından Rüşdi de emindi; kendisine 'Yabancı! İşgalci! Bunu yazmaya hakkın yok! Biliriz biz seni, yabancı dilini bayrak gibi kuşanmışsın; o çatal dilinle bizi anlatırken yalandan başka ne söyleyebilirsin' denileceğini kitabında yazmıştı. Ama uyarmadan da edememişti: 'Bu hikâyedeki ülke Pakistan değil, daha doğrusu tam manasıyla değil. Aynı alanı, daha doğrusu hemen hemen aynı alanı paylaşan iki ülke var.' Bu iki ülkeden biri gerçek Pakistan'dır, diğeri ismi konulmamış kurgusal bir ülkedir. Bu iki ülke birbirine hem benziyor hem benzemiyor olsa da anlatılan Pakistan'dır. Kurgusal olanla gerçeği romanda defalarca karşı karşıya gelir. Roman kahramanlarının hikâyesi anlatılırken araya örneğin Eyüp Han girer; Yahya Han, Zülfikar Ali Butto, Ziyaü'l Hak, Amerikan elçileri ve Benazir ve hatta Rüşdi'nin kendisi sık sık boy gösterir. Pakistan'ın Hindistan'dan ayrılışının, Bangladeş'in kopuşunun, askeri diktatörlüklerin, Afganistan'ın Ruslar tarafından işgalinin, radikal İslam'ın yükselişinin ve şiddetin; utanç canavarının ülkeye yaşattığı korkunç kan banyosunun öyküsü, yani gerçek tarih roman boyunca kurgusal ülkenin tarihine eşlik eder.

Romanın ana karakterlerinden 'zır cahil' General Rıza Haydar, Zülfikar Ali Butto'yu ipe götüren Ziyaü'l Hak'tan başkası değildir. İpin ucundaki İskender Harappa ile kızı Ercümend, şüphesiz Zülfikar Ali Butto ve kızı Benazir'dir. Pakistan tarihini iyi bilenler bütün karakterleri gerçek politik ve askeri şahsiyetlere aktarabilirler. Tabi 'utanç'ın tam karşılığını bulamazlar; gerçi General Rıza Haydar'ın (Ziya'nın kızı var mıydı?) kızı Safiye Zeynep, utancın kişileşmiş halidir ama utancın kaynağı Londra'ya kadar uzanır. Bir de, romanın asıl karakterlerinden utanmazlığın timsali Ömer Hayam Şakil vardır. Ne demek istiyor Rüşdi? 'Utanmazlık ve utanç: Şiddetin kökleri.'

Tabi, şiddet de, şiddetin kökleri de sadece Pakistan'a özgü değil. Rüşdi romanında, Zülfikar Ali Butto'nun idamının ve Afganistan'ın Ruslar tarafından işgalinin ardından Pakistan'a gittiğini anlatır. 'Nereye baksam utanacak bir şey var. Ama utanç da diğer şeyler gibi; insan onunla uzun süre yaşadığında mobilyalarından biriymiş gibi alışıyor' der. Sonra Londra'ya döndüğünü ve bir yemekte, üst düzey Britanyalı bir diplomatın, 'Batı'nın Ziyaü'l Hak'ın diktatörlüğünü desteklemesinin, Afganistan işgali sonrası yerinde olduğu' şeklindeki sözlerine tanık olur. 'Sinirlerime hakim olmam gerekirdi ama olamadım. Sonra masadan kalkarken, … karısı bana şöyle dedi, ‘Söylesenize, Pakistan'dakiler neden Ziya'dan malum şekilde kurtulmuyor?' Utanç, sevgili okur, sadece Doğu'nun malı değildir.'

Jan 17 2011 10:43AM

Yazı: Kemal Tayfur
Fotoğraflar: Hürriyet bilgi Belge Merkezi
1 2
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Çevre Bakanı'ndan 'seri katil' davası
İstanbul, Boğaz'ını Koru!
ATLAS-COLUMBIA YÜRÜYÜŞÜ
Fedakârlığın Doğası
Şemsi Güner'e Veda
 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (0)

Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

Tümü

 

Abdullah Hoca'dan HES'çilere Yaşam Dersleri
Buradaki meyveleri kuşlar, sincaplar yiyor. Satarsam o ağaçl...
Salep Boğazımızdan Geçer mi?
Yöresel salep kültürümüzü yaşatalım derken farkında olmadan ...
"Bilmediğimiz Ülke Suriye" Fotoğraf Gösterimi
2 Şubat 2012 perşembe günü saat 19:00'da DOĞADER'de
Gebiz’de taşocağı isyanı!
Köylüler taş ocağının bir an önce kapatılmasını talep ettile...
fotogaleri
Foto Atlas

Kadın:İmaj ve Gerçek

Atlas'ın geniş arşivinden derlenen 'Kadın: İmaj ve Gerçek' sergisi Dünya Kadınlar Günü'nde, 8 Mart 2007'de Beyoğlu'nda İstiklal Caddesi'nde İstanbul'la buluştu.

Günün Karesi

Ahlat, Van Gölü’nün kıyısına kurulu. Bitlis’in bu tarihi ilçesinde 12 ile 16. yüzyıllara tarihlenen 1000 kadar Selçuklu mezar taşı bulunuyor. Selçuklu mezar taşlarında ölen kişinin biyografisi, ayet ve şiirler, mezar taşını işleyen sanatkârın ismi, geometrik şekiller ve bitkisel motifler bulunur.

AHLAT, VAN / FOTOĞRAF: CÜNEYT OĞUZTÜZÜN

Tümü
Çok okunanlar
ATLAS'ın bu ayki sayısını ne kadar dikkatli okudunuz?
video galeri
Hayvanların Keyif Dünyası

Ahtapotlar, kaplumbağalar, hatta timsahlar bile oyun oynuyor. Araştırmalar hayvanların his dünyasına ışık tutuyor; kişilikleri olduğunu gösteriyor.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Japonya'da Fukişima bölgesindeki nükleer felaketin nükleer enerji politikalarına etkisi sizce nasıl olacak?




  

Diğer Doğan Burda Siteleri: Atlas | Auto Show | Blue Jean | Burda | Capital | CHIP Online | Ekonomist | Elele | Elle | Elle Decor | eMecmua | Ev Bahçe | Evim | Formsanté | Güncel Hukuk | Hafta Sonu | Hello | Hey Girl | İstanbul Life | Level | Lezzet - Yemek Tarifleri | Maison Française | PCnet | Seninle | Tempo | Yacht Türkiye
Copyright © Atlas Online | Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş.
Hürriyet Medya Towers 34212 Güneşli - İstanbul