Son beş yıldır KuzeyDoğa Derneği, Kuyucuk Gölü'nde topladığı bilimsel veriler ise, alanın bir değil, beş ayrı Ramsar kriterini karşıladığını gösterdi. Bu çalışmalar kapsamında, Türkiye'nin ilk su kuşu halkalama istasyonu Kuyucuk Gölü'nde kuruldu. KuzeyDoğa ekibi, Kafkas Üniversitesi ve diğer üniversite öğrencileri ve 14 ülkeden düzinelerce gönüllü özveriyle gece gündüz çalışarak Kuyucuk Gölü'nde 100'den fazla kuş türünden 2 binin üzeri bireyi halkaladı ve gölün dünya çapındaki önemini belgeledi. Bunun yanında KuzeyDoğa Derneği'nin gölde gerçekleştirdiği düzenli kuş sayımlarıyla, gölü en ez 204 türden binlerce kuş türünün kullandığı, zaman zaman bu sayının 35 bini geçtiği tespit edildi. Eylül 2004'de Kiraz Erciyas, Cemal Özsemir ve Dr. Çağan Şekercioğlu'nun Kuyucuk Gölü'nde 20 binden fazla angıt ve 10 binden fazla boz kaz saymasından bir yıl sonra, Eylül 2005'de Kuyucuk Gölü Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ilan edildi. KuzeyDoğa Derneği yok olmuş sazlıkların aşırı otlatmadan korunması için, 2008 yılında Kaliforniya Eyalet Üniversitesi Profesörü Dr. Sean Anderson ile beraber Kuyucuk Gölü'nün ekolojik restorasyonuna, Arpaçay Kaymakamlığı ve Kuyucuk köyünün desteğiyle başladı. KuzeyDoğa Derneği, bu doğal zenginlikten yerel halkın da faydalanması için, bölgeyi yerli ve yabancı basında düzenli olarak tanıtıyor. Kars Valiliği'nin verdiği tam destekle, Kuyucuk Köyü'ndeki boş öğretmen lojmanı komforlu bir konuk evine dönüştürüldü, yüzlerce doğa meraklısı Kuyucuk Gölü'ne getirildi, 2006'dan beri Kars'da ilk kez Dünya Kuş Gözlem Günleri gölde kutlandı ve 2008 yılında düzenlenen ilk Kuyucuk Doğa Festivali'ni Sayın Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay şereflendirdi. Tüm bu faaliyetler sonucu, 2008 yılında İngiltere'nin en önemli çevre koruma ödülü olan Whitley Gold ödülü, dernek başkanı Dr. Çağan Şekercioğlu'na İngiltere Kraliyet Prensesi Anne tarafından takdim edildi. Kars Valiliği, Kars İl Çevre ve Orman Müdürlüğü, Kafkas Üniversitesi, ve KuzeyDoğa Derneği'nin yılardır süren bu ortak çalışmaları sonucunda, Kuyucuk Gölü, Türkiye sınırları içinde Doğu Karadeniz, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerini içine alan 350 bin kilometrekarelik bir alandaki ilk Ramsar alanı olmaya hak kazandı. Türkiye'nin en büyük gölleri olan Van Gölü ve Tuz Gölü'nün daha Ramsar statüsüne kavuşmadığı, 122 önemli sulak alanın sırada beklediği ve Türkiye'nin en son Ramsar alanının 2 Mayıs 2006'da kabul edildiği düşünüldüğünde, Kuyucuk Gölü'nün dünya çapındaki önemi ve Ramsar'ın Kars için ne kadar büyük bir gurur olduğu daha iyi anlaşılabilir. Hem Önemli Kuş Alanı (TR085), hem de Önemli Doğa Alanı (DOG025) olan Kuyucuk Gölü, Doğu Anadolu ilkbahar ve sonbahar göçlerinde kuşların en önemli durak noktalarından biri. KuzeyDoğa ekibinin yapmış olduğu halkalama ve kuş gözlem çalışmaları sonucu 204 kuş türünün alanı kullandığı tespit edildi. Türkiye'de toplam 465 tür kuşun olduğu düşünülürse 216 hektar olan Kuyucuk Gölü için bu gerçekten büyük bir sayı. Bu türlerin 150 tanesi 2004 yılından beri KuzeyDoğa ekibi tarafından bölgede yapılan çalışmalar esnasında ilk kez alanda kaydedildi. Araştırmalar yapıldıkça bu sayının artacağı, gölde Türkiye'deki kuş türlerinin yarısından fazlasının kaydedileceği ve alanı kullanan kuş türü sayısının 250'yi geçeceği tahmin edilmekte. Bölgedeki kuş halkalama, sulak alan restorasyonu, doğa turizmi, tanıtım, çevre köylerde yöre halkına ve öğrencilere yönelik çevre eğitimi çalışmaları yürüten KuzeyDoğa Derneği ve Kars İl Çevre ve Orman Müdürlüğü, 2008 ilkbaharında Çevre ve Orman Bakanlığı Sulak Alanlar Şubesi'ne başvuruda bulunmuş, Kuyucuk Gölü'nün koruma ve Ramsar sınırlarının çizilmesi ve Ramsar başvurusunun uluslar arası komisyona yapılması için Sulak Alan Komisyonu'nu alana davet etmişti. Sulak Alan Komisyonu teknik ekibinden Hidrojeoloji Yüksek Mühendisi Dr. Teoman Meriç ve Çevre Orman Bakanlığı şehir plancısı Hakan Erden'in 8 Ekim 2008 gününde Kuyucuk Gölü'ne gelmesi ve Kars'ta bulunan tüm ilgili kurumların da katılımıyla Kuyucuk Gölü koruma ve Ramsar sınırları çizildi. Bu çalışmada tampon bölge, sulak alan sınırı, ekolojik etkilenme bölgesi ve mutlak koruma bölgesi olmak üzere tüm sınırlar çizildi. Bu sınırlar 2 Nisan 2009 tarihinde Ankara'da toplanan Ulusal Sulak Alan Komisyonu (USAK) tarafından onaylandı ve bakanlığın Ramsar uluslararası komisyonuna Kuyucuk Gölü'nün Ramsar statüsü için başvurusunun yapılması kararı komisyondan çıktı. Bu aşamadan sonra gerekli protokoller bakanlık sulak alan şubesi tarafından hazırlanıp Uluslararası Ramsar Komisyonu'na başvuru süreci tamamlanacak. Kuyucuk Gölü'nün Ramsar statüsü onaylandığı takdirde Türkiye'nin on üçüncü ve Samsun-Adana hattının doğusundaki ilk Ramsar alanı olacak. Bugüne kadar ülkemizde Ramsar ilan edilen alanlar sadece 12 tane. Bunlar Akyatan Gölü, Yumurtalık Lagünü, Manyas Gölü, Uluabat Gölü, Burdur Gölü, Gediz Deltası, Sultan Sazlığı, Seyfe Gölü, Kızören Obruğu, Meke Maarı, Göksu Deltası ve Kızılırmak Deltası. 28.04.2009 |














