Üç bine yakın bilim insanı küresel ısınmanın yeryuvarlağın en önemli sorunlarından biri olduğunu açıkça ortaya koydu. Sıcaklık artışları, gelecekte deniz seviyesinde yükselmeye, bunun sonucunda başta Pasifik'teki küçük ada devletlerinde olmak üzere tarım alanlarının su altında kalmasına ve tatlı su kaynaklarının tuzlanmasına neden olacak. Binlerce canlı türü yok olacak, sıtma gibi hastalıklar artacak, insanlar göç etmek zorunda kalacak. Sivil toplum örgütlerinin ve BM İklim Değişikliği Paneli'ni oluşturan bilim insanlarının uyarıları, liderlerin harekete geçmesine neden oldu, 1992 Rio Dünya Zirvesi'nin ardından 1992'de Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Anlaşması (UNFCCC), 1997'de ise önlemler ve yaptırımların uygulanabilmesi için 150 ülkenin katılımıyla Kyoto Protokolu hazırlandı.

Greenpeace Greenpeace

Greenpeace'in, 2004 yılı başında Patogonya'ya gönderdiği Artic Sunrice gemisinden gönderilen fotoğraf (sağda), 1928'de çekilmiş fotoğraflarla karşılaştırıldığında küresel ısınma tehlikesinin boyutları daha iyi anlaşılıyor.

Şu ana kadar toplam emisyonların yüzde 61.2'sini oluşturan 132 ülke Kyoto Protokolü'ne "evet" demiş durumda. Şimdi gözler protokolün hayata geçeceği 16 Şubat 2005'e çevrildi. Bir de ABD'ye, daha doğrusu George W. Bush'u iktidara taşıyan petrol, kömür ve otomobil lobilerine. ABD, küresel sera gazı salınımlarının dörtte birinden tek başına sorumlu, ancak 2001'de protokolü imzalamayacağını açıkladı.
Protokol, endüstrileşmiş ülkelerin 2008-2012 yılları arasında, küresel ısınmaya yol açan sera gazlarının yayılımını, 1990 yılı düzeyine göre ortalama yüzde 5,2 azaltmalarını öngören, yeterli olmasa da gerekli bir ilk adım. Öncelikle 30 sanayileşmiş ülke, protokol gereğince sera gazı emisyonlarını azaltmak için belirlenen hedeflere uymak zorunda kalacaklar. "Temiz Kalkınma Mekanizması" ile de gelişmekte olan ülkelerde temiz enerji projeleri desteklenecek. AB toplam emisyonlarında yüzde 8'lik bir indirime gitmek zorunda ve bu konuda bir öncülük görevi üstleniyor. Birçok ülke yeni yasal değişikliklerle kendilerini küresel ısınmayla mücadeleye hazırlıyor. Türkiye 2004'ün mayıs ayında Çerçeve Anlaşması'na imza attı ama Kyoto konusunda resmi makamlardan henüz net bir plan ya da tarih gelmedi. Kısaca 132 ülkeye henüz katılmadı.
ABD, gezegenin geleceğini karartmanın sorumluluğunu taşıyabilecek mi? Bu sorumluluğu ona sürekli anımsatacak birileri olduğu sürece, hayır. Bizim sürekli anımsamamız gereken gerçek ise Kyoto Protokolü'nün gezegenin son miladı olduğu.

(*) Greenpeace Akdeniz Enerji Kampanyası Sorumlusu

Sayı 143 / Şubat 2005