Anasayfa    Doğa&Coğrafya      PÜLÜMÜR DEPREMİ

PÜLÜMÜR DEPREMİ



Ferhat Demir / DHA
Türkiye'nin deprem açısından en aktif bölgelerinden biri olan Doğu Anadolu'da meydana gelen Pülümür depreminin, beklenmeyen bir gelişme olduğu söylenemez. Arabistan Levhası olarak adlandırılan ve Arabistan Yarımadası ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ni içine alan litosfer (taşküre) parçasının kuzeye hareketi, Türkiye'nin doğusu ve Kafkaslar'da kıtasal sıkışmaya neden oluyor. Kuzeyde, hareket etmediği kabul edilen Avrasya Levhası ile güneyde Arabistan Levhası arasında kalan bölge, kaçmaya (açılmaya, sıkışmaya, kırılmaya) çalışıyor. Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu doğrultu atımlı fayları arasında kalan Orta Anadolu batıya kaçarken, Karlıova'nın doğusunda kalan İran Bloğu güneydoğuya doğru hareket ediyor. Orta Anadolu Bloğu kendi içinde doğrultu atımlı faylarla (Malatya, Ovacık, Ezinepazarı, Ecemiş, Erciyes fayları gibi) parçalandı. Ovacık Fayı'nın, Kuzey Anadolu Fayı ile birleştiği Erzincan Pülümür bölgesi, her iki fayın hareketi ile yıkıcı depremlere maruz kalıyor. Bu iki fayın arasında kalan kısım batıya hareketin etkisiyle açılıyor ve Erzincan Havzası'nı meydana getiriyor. Bölgede kaydedilen en büyük deprem haritada da gösterilen 26 Aralık 1939'da 8.0'lık Erzincan depremidir. Kuzey Anadolu Fayı üzerinde meydana gelen ve yaklaşık 40 bin can kaybı ile ülkemizin gördüğü en büyük doğal afet olan Erzincan depremi, Türkiye'de yerbilimlerine bakış açısını da önemli ölçüde etkiledi. Ülkemizdeki faylar, ancak bu tarihten sonra Prof. Dr. İhsan Ketin'in önderliğinde incelenmeye başlandı. Doğu Anadolu'da önemli hasarlara yol açan diğer iki deprem, 20 Ağustos 1966 (M=6.1) ve 26 Temmuz 1967'de (M=5.8) Kuzey Anadolu Fayı'nın Pülümür ve Karlıova arasında kalan bölümünde yaşandı. Yakın tarihli en önemli deprem ise 13 Mart 1992 Erzincan Depremidir (M=6.9).


Ovacık Fayı üzerinde henüz yıkıcı bir deprem olmadı. 27 Ocak 2003'teki Pülümür depremi (M=6.1) ise bu fayın ucunda meydana geldi. İlk belirlemelere göre bu depremin merkezi (odağı) 10 kilometre derinde. Deprem sonrasındaki artçı sarsıntılar, Ovacık Fayı'nın Kuzey Anadolu Fayı ile birleştiği kesimden güneybatıya doğru uzanan önemli bir zon Ğdar bantĞ içinde meydana geldi. Harvard Üniversitesi Sismoloji Bölümü tarafından yapılan ilk çözüme ve artçı sarsıntı dizilimine göre bu deprem, kuzeydoğu-güneybatı yönelimli, sol yönlü (kırığın sola hareketi) doğrultu atımlı faylanma mekanizması sonucunda meydana geldi.

Pülümür depremi, Türkiye'nin önemli bir gerçeğini bize bir kez daha hatırlattı. Sadece belli bölgelerin değil, ülkenin tamamının depremlerden etkilendiğini hepimizin unutmaması gerekiyor. Bundan sonra yapılması gereken, aralıksız devam eden bilimsel çalışmaların ışığında acılarımızı en aza indirecek önlemleri hayata geçirmektir.

(*) İTÜ MADEN FAKÜLTESİ, JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SİSMOLOJİ ANABİLİM DALI

Jan 17 2011 10:43AM

Yazı: ONUR CAN*-TUNCAY TAYMAZ
Fotoğraflar: Ferhat Demir / DHA
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
PÜLÜMÜR DEPREMİ
 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (0)

Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

Tümü

 

Abdullah Hoca'dan HES'çilere Yaşam Dersleri
Buradaki meyveleri kuşlar, sincaplar yiyor. Satarsam o ağaçl...
Salep Boğazımızdan Geçer mi?
Yöresel salep kültürümüzü yaşatalım derken farkında olmadan ...
"Bilmediğimiz Ülke Suriye" Fotoğraf Gösterimi
2 Şubat 2012 perşembe günü saat 19:00'da DOĞADER'de
Gebiz’de taşocağı isyanı!
Köylüler taş ocağının bir an önce kapatılmasını talep ettile...
fotogaleri
Foto Atlas

Kadın:İmaj ve Gerçek

Atlas'ın geniş arşivinden derlenen 'Kadın: İmaj ve Gerçek' sergisi Dünya Kadınlar Günü'nde, 8 Mart 2007'de Beyoğlu'nda İstiklal Caddesi'nde İstanbul'la buluştu.

Günün Karesi

Ahlat, Van Gölü’nün kıyısına kurulu. Bitlis’in bu tarihi ilçesinde 12 ile 16. yüzyıllara tarihlenen 1000 kadar Selçuklu mezar taşı bulunuyor. Selçuklu mezar taşlarında ölen kişinin biyografisi, ayet ve şiirler, mezar taşını işleyen sanatkârın ismi, geometrik şekiller ve bitkisel motifler bulunur.

AHLAT, VAN / FOTOĞRAF: CÜNEYT OĞUZTÜZÜN

Tümü
Çok okunanlar
ATLAS'ın bu ayki sayısını ne kadar dikkatli okudunuz?
video galeri
Hayvanların Keyif Dünyası

Ahtapotlar, kaplumbağalar, hatta timsahlar bile oyun oynuyor. Araştırmalar hayvanların his dünyasına ışık tutuyor; kişilikleri olduğunu gösteriyor.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Japonya'da Fukişima bölgesindeki nükleer felaketin nükleer enerji politikalarına etkisi sizce nasıl olacak?




  

Diğer Doğan Burda Siteleri: Atlas | Auto Show | Blue Jean | Burda | Capital | CHIP Online | Ekonomist | Elele | Elle | Elle Decor | eMecmua | Ev Bahçe | Evim | Formsanté | Güncel Hukuk | Hafta Sonu | Hello | Hey Girl | İstanbul Life | Level | Lezzet - Yemek Tarifleri | Maison Française | PCnet | Seninle | Tempo | Yacht Türkiye
Copyright © Atlas Online | Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş.
Hürriyet Medya Towers 34212 Güneşli - İstanbul