Anasayfa    Bilim ve Uzay      Darwin’in Karıncaları

Darwin’in Karıncaları

Darwin’in ünlü eseri Türlerin Kökeni’nin yayımlamasının yüz ellinci yılındayız. Onun incelediği karıncaları, Uzay Sezen Kuzey Amerika’da gözlemledi, notlarını Atlas okurlarıyla paylaştı.

Ağabeyim ziyaretime gelerek mayıs ayının sonunda bütün bir haftayı benimle geçirecekti. Belgecilik merakını bildiğimden çevrede alan çalışması yürüterek Georgia eyaletine özgü ilginç canlıların kabarık bir listesini yaptım. Ancak araziye çıkmamızla birlikte öyle bir karşılaşma gerçekleşti ki, gözlemlemeyi düşündüklerimizin tümünü unuttuk. Sabahtan akşama yağan yoğun yağmura ve sivrisineğe rağmen Athens Georgia Eyalet Botanik Bahçesi’nde, bir bitkinin üzerinde gerçekleşen olayları belgelemeyi başardık.

Darwin Türlerin Kökeni adlı kitabının ilk baskısının yedinci bölümünü içgüdülere ayırmıştı. Bu bölümde gugukkuşunun (Clamator glandarius) saksağan (Pica pica) yuvalarına yumurtlayarak yavrularının bakımını onlara yaptırtmasını ve devekuşunun yuvasını korunmasız düzlüklere kurmasını örnek vererek bu iki davranışın nasıl evrimleşmiş olabileceğini tartışmıştı. Yine aynı bölümde, yazıştığı diğer ünlü böcekbilimcilerin gözlemlerine de yer vererek ele aldığı iki konu vardı: Karıncalarda sürü gütme içgüdüsü ve kölecilik davranışı.

Darwin’in kitabında ayrıntılı olarak anlattığı bir dizi karınca davranışını ve çevresindeki doğal örgüyü Georgia Eyalet Botanik Bahçesi’nde biz de gözlemledik. Kahramanlarımız besin zinciri sırasına göre şunlardı: Devedikeni (Cirsium vulgaris); enginar yaprakbiti (Brachycaudus cardui); Türkçeye boynuzlu ağustosböceği olarak çevirebileceğimiz Entylia carinata; Kuzey Amerika kıtasının güneydoğu eyaletlerine özgü bir karınca türü olan Formica palidefulva; beneksiz kırmızı uğurböceği (Cycloneda munda) ve yaprakbiti avlayan yabanarısı (Pemphredoninae).

Papatyagiller (Asteraceae) familyasından olan devedikeni tarladikeni, köygöçüren gibi adlarla da anılıyor. Bu tür iki yıllık ömrünün ilk yılını çayırda kendini belli etmeyen yaygın yapraklı bir bitki biçiminde geçiriyor. İlk yıl tüm beden kimyasını olabildiğince özümseme yaparak ürettiği besinleri kazık kökünde biriktirmeye adıyor. İkinci yıl bu birikimi tümüyle çiçek ve tohum üretmeye harcıyor. Üreme çabasına giren bir bitkinin kökünden çiçeklerine doğru yoğun bir sıvı besin trafiği gerçekleşir. Yaprakbiti özelleşmiş ağız yapısıyla işte bu bitkinin besin taşıyan damarlarından besleniyor.



Atlas Kasım 2009 - Sayı: 200

Yazı: U. UZAY SEZEN / GEORGIA ÜNİVERSİTESİ, BİTKİ GENOM HARİTALANDIRMA LABORATUVARI ARAŞTIRMACISI
Fotoğraflar: KUMSAL D. SEZEN
Darwin’in Karıncaları
Boynuzlu ağustosböceği (Entylia carinata) yumurtalarını bir yaprağın orta damarı üzerine bırakır ve larvalar çıktıktan sonra bile yerini terk etmez. Bitkiden emdiği sıvıyı belli aralıklarla salgılayarak karıncaları etrafında tutar. Karıncaların varlığı larvaların güvenliğini artırır.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Darwin'in Karıncalarını İzleyin
Darwin’in Karıncaları
İşbirliğinden Sal
 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (0)

Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

Tümü

 

Medeniyetlerin Buluştuğu Başkent
Hasankeyf
DEÜ-SAT’tan sualtı temizliği
“Foça Temiz Deniz 2012”
Şarköy’ün Derelerinde Yüzlerce Balık Ölüsü Görüldü
Olayla ilgili inceleme başlatıldı.
'Yarısı Yılan Yarısı İnsan'a en iyi belgesel ödülü
Belgesel, Anadolu'da yılanların şahı olarak bilinen Şahmara...
fotogaleri
Foto Atlas

Kadın:İmaj ve Gerçek

Atlas'ın geniş arşivinden derlenen 'Kadın: İmaj ve Gerçek' sergisi Dünya Kadınlar Günü'nde, 8 Mart 2007'de Beyoğlu'nda İstiklal Caddesi'nde İstanbul'la buluştu.

Günün Karesi

Ballıkayalar, Kocaeli’nin Gebze ilçesinde. Yaklaşık 2 kilometrelik kanyon geçişi genelde kolay ama heyecan verici. Vadinin girişindeki yüksek kaya duvarlarında haftanın her günü tırmanan birilerini görebilirsiniz. Atlas da 200. sayısını okurlarıyla birlikte Balıklayalar Kanyonu’nu geçerek kutladı.

BALLIKAYALAR, İZMİT / FOTOĞRAF: CÜNEYT OĞUZTÜZÜN

Tümü
Çok okunanlar
ATLAS'ın bu ayki sayısını ne kadar dikkatli okudunuz?
video galeri
Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da

 
  • Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da
  • Kalbin sırları
  • HES'lere karşı savaş müzik albümü oldu.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Atlas yayın hayatına Nisan 1993'de başladı.Önümüzdeki yıl 20. yaşını kutlayacak. Atlas'ı kaç yıldır takip ediyorsunuz?




  

Diğer Doğan Burda Siteleri: Atlas | Auto Show | Blue Jean | Burda | Capital | CHIP Online | Ekonomist | Elele | Elle | Elle Decor | eMecmua | Ev Bahçe | Evim | Formsanté | Güncel Hukuk | Hafta Sonu | Hello | Hey Girl | İstanbul Life | Level | Lezzet - Yemek Tarifleri | Maison Française | PCnet | Seninle | Tempo | Yacht Türkiye
Copyright © Atlas Online | Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş.
Hürriyet Medya Towers 34212 Güneşli - İstanbul