|
DOĞA DÜZENİ
SAYI : 07
Anadolu Bukalemunları
Toylar
Önemli Memeli Alanları
Kırk Yıl Önce Doğa Koruma
Barajlar Dosyası
Süleyman Demirel
Gülcülük
2004 Anadolu Raporu
|
|
Yeşil Ekonomi / Doğa Düzeni
|
|
Endüstriyel kapitalizmin ilk dönemleri gıda, barınak, giyim, temel altyapı gibi vazgeçilmez unsurlarda elle tutulur bir iyileşme ve bolluk getirmişti. Bu iştahla doğal kaynaklar kullanılmaya başlandı. Ancak göz ardı edilen bir gerçek sonu yaklaştırıyordu. Yerküre, doğal kaynakları kısıtlı olan kapalı bir kutuydu. Ekonomi, kaynağını görmeli, onun aynası ile yeşil olmalıdır. Yeşil ekonomi kuramı, yeni şeyler söylemenin bir zorunluluk olduğu çağımızda zümrüt gibi parlıyor, harekete geçmek için insanın uyanmasını bekliyor.
|
|
|
|
Doğal bozkırların kadim sakini, son yurdu tarım alanlarında çiftçiyle dost yaşıyordu. Ama artan tarım faaliyetleri her geçen gün toyların yaşam alanını daraltıyor. Hayatta kalıp bozkırdaki aşkını sürdürebilmek için yurttaşlarından bir el bekliyor.
|
|
|
|
Anadolu'nun Bukalemunları / Tendeki Cümbüş
|
|
Değişebilen renkleri, vücut boyları ile aynı uzunluktaki dilleri, farklı yönlere doğru hareket edebilen gözleriyle bukalemunlar Türkiye coğrafyasının en sıradışı canlılarından biri. Akdeniz ve Ege bölgelerinin denize yakın ve nemli makilik alanlarında yaşıyorlar. Doğadan toplanması ve yaşadığı alanların yok edilmesi gibi nedenlerle bukalemunların nesli tehlike altında.
|
|
|
|
Türkiye'nin Önemli Memeli Alanları / Son Sığınaklar
|
|
Türkiye'nin memeli hayvanları bu toprakların en az bilinen canlı topluluklarından biri. Büyük bir kısmının nesli tehlike altında olmasına rağmen onların korunması ve araştırılması için yalnızca bir avuç çalışma yürütülüyor. Türkiye'nin Önemli Memeli Alanları çalışması, bu güzel varlıkların Anadolu topraklarından silinmemesi için atılmış en somut adımlardan biri.
|
|
|
|
Barajlar kimine göre deva, kimine göreyse bela. Kuruldukları yerde yaşayan insanları göçe zorlaması ve akarsu vadilerinde yaşayan canlıların neslini yok etmesi nedeniyle, doğa düzenine inanan bir insanın büyük ölçekli barajları desteklemesi mümkün değil.
|
|
|
|
Süleyman Demirel / Barajlar Kralı
|
|
-Sizin imzanız olan baraj sayısını hatırlıyor musunuz?, -Türkiye'deki barajların yüzde 70'i diyebilirim.
|
|
|
|
Barajların doğa üzerinde yıkıcı etkileri bulunuyor. Demircan, Özesmi'ye sordu.
|
|
|
|
Türkiye'deki pek çok baraj, ekonomik getirisi olduğu veya bölge halkına fayda getirdiği için inşa edilmiyor. Barajlar bazen tümüyle politik baskılar sonucunda kuruluyor. Sultanhanı yakınlarında yapılmak istenen Eşmekaya Barajı bu durumun en iyi örneklerinden.
|
|
|
|
Dünya Barajlar Komisyonu / Bir Derede İki Arada
|
|
Dünya Barajlar Komisyonu, büyük barajların doğal süreçlere ve yerel insan toplumlarına olan olumsuz etkilerini en aza düşürmek için kuruldu.
|
|
|
David Brower / Bir Vadi Gibi Düşün
|
|
David Brower, hayatını doğanın korunmasına adadı. Grand Canyon'da yapılmak istenen barajı durdurarak vadinin bir milli park olmasını sağladı. Onun yok oluş karşısındaki başkaldırısı Amerika'daki pek çok doğal alanın korunmasıyla sembolleşti.
|
|
|
Kırk Yıl Önce Doğa Koruma / Kadere Karşı
|
|
Onlar, doğanın korunması gerektiğini bundan kırk yıl önce gördüler. Tansu Gürpınar, Türkiye'deki ilk korama çalışmalarına ışık tutan yazısını YeşilAtlas için hazırladı.
|
|
|
|
Gülcülük / İmbikteki Sihir
|
|
Her yıl mayıs-haziran aylarında 40 gün süren bir masal yaşanıyor Göller Bölgesi'nde; gül toplanıyor. 'Türk Gülü' 16. yüzyılda Anadolu'dan Avrupa'ya götürülmüştü. Ama Türkiye gül tarımı ve gülyağı üretimine 120 yıl önce başladı. YeşilAtlas ekibi, bülbülün sevdalandığı bu hoş kokulu çiçeğin ve ondan damıtılan güzelliklerin üretilişini araştırdı, dikenine katlananlarla birlikte gül topladı.
|
|
|
|
GEF Küçük Destek Programı / Yerel Hareket Küresel Destek
|
|
Haziran 1992. Devlet liderleri Rio'da buluştu. Konu yerkürenin korunmasıydı. Çevre zirvesinin çıktılarından biri de, üç Birleşmiş Milletler kuruluşunun ortaklığı oldu ve böylece Küresel Çevre Fonu (GEF) oluşturuldu. GEF Küçük Destek Programı sivil toplumu geliştirmeye yönelik ve Türkiye gibi pek çok ülkede doğa koruma projelerine finansal kaynak, bilgi ve tecrübe aktarılması için faaliyet gösteriyor.
|
|
|
Her zaman olduğu gibi 2004 yılında da madalyonun iki yüzü vardı. Bir yanda yok ediş, diğer yanda sevgi dolu üretim. Anadolu'nun kayıp çocuklarına bu yıl iki tür daha eklendi, kanun taslakları yasalaştı, mahkemeler sonuçlandı, projeler başlatıldı, eğitim malzemeleri, kitaplar, dergiler üretildi, toplantılar yapıldı, platformlar ve dernekler kuruldu, kampanyalar başladı. Belki bir yılın tümünü toparlayamadık ama Anadolu'nun kaderini belirleyen olayları sizin için derlemeye çalıştık.
|
|
|
|
|
 |
