|
|
| >
|
 |
|
|
|
|
Perslerin Dönüşü
SAYI : 06
Hayalet İmparatorluk: Medler
Anadolu'daki İskender
Persepolis
Kilikia
Makedon Ordusu
Marmaray İstanbul Kazıları
Yenikapı
Sirkeci
Üsküdar
|
|
MED KRALLIĞI / Hayalet İmparatorluk
|
|
Antik Hellen yazını Medleri Assur ile Akamenid döneminin arasına büyük bir imparatorluk olarak yerleştirir. Dilleri Perslerle akraba bu halkın Yakındoğu'da oynadığı rol giderek aydınlanıyor.
|
|
|
|
AKAMENİD İMPARATORLUĞU / Büyük Kral ve Persler
|
|
Onlar Batı'nın gözünde 'barbarlıkları' yüzünden Doğu'nun Hellenizm yoluyla uygarlaşmasını geciktirmişti. Oysa Orta Asya'dan Ege'ye uzanan Akamenid hanedanlığı ilk dünya imparatorluğunu kurdu. Binlerce yıllık Mezopotamya tarihinin mirasçıları Akamenidler 'bilgeliğin hükümdarı' Ahura Mazda'nın koruması altındaydı. Ülke yirmi bölgeye ayrılmıştı ve onlarca halk yaşıyordu. Bütün organizasyonun temelinde ise Akamenid krallarının hoşgörüsü yatıyordu.
|
|
|
|
PERS KENTLERİ VE SANATI / On Binlerin Düşü
|
|
Akamenid İmparatorluğu'nun, hâlâ anılan ayırt edici özelliği, kültürel ve dinsel 'hoşgörüsü'ydü. Bu aslında çok başarılı bir kontrol stratejisiydi. İmparatorluğun beş resmi başkentinden üçü, Büyük Kyros tarafından fethedilen daha önceki krallıkların himayesindeki kentlerdi. Pers kralları bu kentlere saygı göstermeye devam etti ve büyük çaplı inşaatları üstlendi.
|
|
|
|
KILIKIA / Bağımsızlıktan Makedon Fethine
|
|
Kilikia Akamenid İmparatorluğu'na bağlı iki bölgeye ayrılıyordu. Dağlık Kilikia'da zirvelere kurulu kentler, ovalık Kilikia'da nehirlerin hayat verdiği kıyı yerleşmeleri bulunuyordu. Kıyı yerleşmeleri aynı zamanda Perslerin askeri depolarıydı. Meydancıkkale İÖ 6 ve 4. yüzyıllarda bölgenin önemli başkentlerinden biriydi.
|
|
|
|
Anadolu'yu 200 yılı aşkın bir süre yöneten Pers iktidarı hoşgörülü bir egemenlik ideolojisine sahipti. Bu topraklarda yaşayan halkları vergiye bağladılar ve görevlendirdikleri satraplarla idare ettiler. Ama hâkimiyetleri Kappadokia Satrabı Datames'in başını çektiği büyük ayaklanmayla yıkılma sürecine girdi.
|
|
|
|
KELAINAI / Afyon'daki Pers Kenti
|
|
Dinar'ın hemen yanında, Kelainai'da Pers kralları saraylar ve av bahçeleri yaptırdı. Anadolu'yu buradan yönetip Yunanistan'a buradan seferlere hazırlandı. Kelainai yakınındaki Tatarlı Tümülüsü mezar odası resimleri kentteki Pers etkisini yansıtıyor.
|
|
|
|
KIYI PHRYGIASI VE TROAS / Zengin Topraklar Ülkesinde
|
|
'Zengin ekinli Phrygia' olarak anılırdı Anadolu'nun kuzeybatısı. Çoğunlukla Phryg kökenli Trak, Bithyn ve Hellenler yaşıyordu. İlk Hellen kolonizasyonu İÖ 7. yüzyılda yerel Memnad krallarının onayıyla gerçekleşti. Pers satraplarının yönetmeye başladığı kıyı Phrygia'sı Granikos Savaşı'nın ardından Büyük İskender komutasındaki Makedonların eline geçti.
|
|
|
|
LUVİ KÜLTÜRÜ / Anadolu'nun Yerlileri
|
|
Kökleri kültür, din ve dil açısında en azından İÖ 2. binyıla uzanıyordu. Luvi dili daha sonra Ege ve Akdeniz kıyılarındaki tüm kültürlerin dağarcığında önemli bir yer tuttu. İnanışları, imgeleri bu uygarlıklarda yaşamaya devam etti. Hellenizasyon ile birçok yerde Hellen Tanrıları ya da dengi güçlerle giderek asimilasyona uğratıldı.
|
|
|
|
AKDENİZ'İN DİLİ / Lukça Anıtlar
|
|
Lykia bölgesinde yürütülen Lukça Yazıtlar Projesi ile çok sayıda anıt belgelendi. Lukçanın köklerine ilişkin yeni verilere ulaşıldı.
|
|
|
|
Büyük İskender ve Makedon Ordusu / Fetihlerin Kralı
|
|
Makedon ordusunun Çanakkale'den başlayan seferi Suriye kapılarını açan Issos Savaşı ile son buldu. Büyük İskender'in gözü artık Pers donanmasının sığındığı Fenike kentlerine ve daha da ötesine çevrilmişti.
|
|
|
|
METRO-MARMARAY / İSTANBUL KAZILARI
|
|
Marmaray arkeolojik kazıları 2004 yılında Üsküdar'da başladı. Ardından Yenikapı ve Sirkeci'de çalışmalara devam edildi. Gelinen aşamada Yenikapı'da Bizans dönemi Theodosius Limanı kısmen açığa çıkarıldı. Limanda bugüne kadar 24 batık gemi bulundu.
|
|
|
|
YENİKAPI KAZILARI / Bizans'ın Kıyısında
|
|
Yenikapı İÖ 6. binyıldan itibaren İstanbul'un yerleşim alanı oldu. Bizans döneminde burada dünyanın sayılı limanlarından biri bulunuyordu. Limanda açığa çıkarılan 24 batıktan bazıları, yükleri ile sulara gömülmüştü. İskele kazıkları, gizli geçitler, kent suru, işlikler bu büyük metropolün altında gizlenen kalıntılar arasında.
|
|
|
|
YENİKAPI BATIKLARI / Fırtınanın Armağanı
|
|
Marmara Denizi kıyısında antik dünyanın bilinen en büyük limanı bulundu. Marmaray ve İstanbul Metrosu inşaat alanı Yenikapı'da sürdürülen kazılarda 24 antik gemi açığa çıkarıldı. İS 5-11. yüzyıllar arasına tarihlenen batıklar bin yıldan uzun bir süre Bayrampaşa Deresi'nin (Lykos) taşıdığı milin altında korundu. Bazı gemilerin alabora olarak batması büyük bir fırtınanın eseriydi.
|
|
|
|
YENİKAPI BATIKLARI / Bizans'ın Bin Yıllık Gemileri
|
|
'İstanbul Üniversitesi, Yenikapı Batıkları Projesi' bin yıllık Bizans gemilerine hayat verecek. Bu öncü proje tamamlandığında, İstanbul dünyanın sayılı antik gemi koleksiyonlarından birine sahip olacak. Çalışmaları İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Taşınabilir Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü üstlendi.
|
|
|
|
YENİKAPI / İstanbul'da Antik Ticaret
|
|
Konstantinopolis Avrasya'yı Akdeniz dünyasına bağladı. Roma İmparatorluğu'nun yeni başkentinde kurulan Theodosius Limanı Bizans'ın Karadeniz, Ege ve Akdeniz arasındaki ticaret ağının merkeziydi. Liman antik dünya ticaretinin nabzını tutuyordu. Marmaray kazılarında İÖ 7 - İS 12. yüzyıllar arasına tarihlenen buluntular, ticari ilişkiler ağı kadar zaman içinde yaşanan iniş çıkışları da aydınlatıyor.
|
|
|
|
SİRKECİ GARI / Babıâli'nin Altında
|
|
Babıâli'ye tırmanan yokuşların altında eski İstanbul'un küllenmiş binaları Marmaray kazılarında gün ışığına çıkarıldı. Sirkeci Garı'nın olduğu yerde İÖ 6. yüzyılda bir Bizans limanı bulunuyordu.
|
|
|
|
ÜSKÜDAR / Gerçeğe Dönüşen Kent
|
|
Üsküdar'da yürütülen çalışmalar burada Khrysopolis kentinin olduğunu ortaya koydu. Ortaçağda Hagia Marina Manastırı olduğu düşünülen bir yapı ile günümüze kadar korunagelen liman kalıntıları Üsküdar'ın çağlar boyu süregiden önemini anlatıyor.
|
|
|
|
|
|
 |
|
