|
NİJER
'Ağaçlardan Çölü Göremedim'
Birleşmiş Milletler Gıda Hakkı Raportörü Jean Ziegler geçtiğimiz ay yayımladığı demeçte dünyanın, gıda fiyatlarının artması ve gıda sıkıntısının baş göstermesi yüzünden 'isyan çağına' doğru ilerlemekte olduğu uyarısında bulunmuştu.
Ziegler, AB'yi de tarım ve gıda konusunda eleştirdi. AB'yi Afrika'da gıda alanında 'damping' yapmakla suçlayan BM yetkilisi, 'AB Avrupa'nın gıda fazlasını Afrika'ya ihraç ederek fiyatları düşürüyor, bu da Afrika'da tarımı öldürüyor' dedi. Afrika'yla ilgili ümit veren bir açıklama geçtiğimiz ay saygın bilim dergisi New Scientist'te yayımlandı. Amsterdam Üniversitesi'nden Chris Reij yaklaşık 30 yıldır Afrika'da insanların doğal kaynakları nasıl kullandığını araştırıyor. Nijer'de 1984–1994 yılları arasında çalışan Reij 10 yıl sonra 2004'te ülkeye geri döndüğünde Niamey'in 800 kilometre batısında ağaçlardan çölü göremeyince çok şaşırdığını belirtiyor.
|
|
Büyük Sahra Nijer'in çok geniş bir bölümünü kaplıyor. Kuraklığın önemli bir sorun olduğu yörede yer alıyor Fudduk köyü. Köylüler de yarı çöl bir arazideki kuyuyla idare etmeye çalışıyor.
|
|
ALİ MURAT ATAY
|
|
Dan Saga'da köylülerle konuşan Chris Reij bu süreci şöyle anlatıyor: 'Aslında yüzyıllar önce ülkede ağaç kesmek yasaktı ve el kesmek gibi ağır cezası vardı. Ancak sömürge döneminde çiftçilere ağaçları kesip yerfıstığı ekmeleri söylendi. Bir süre sonra ağaçlar olmadığı için Sahra Çölü ve rüzgâr her şeyi yutmaya başladı. Çiftçiler ürünlerini yılda birkaç kez ekmek zorunda kaldı. Sona yaklaşan çiftçiler kendilerini bir tek ağacın kurtarabileceğini tekrar hatırladı. Ve uzmanlara kafa tutup topraklarını ağaçlandırmaya başladılar. Çok değil birkaç yıl sonra ağaçlar rüzgârı ve çölün kumlarının yayılmasını engelleyerek verimliliği artırdı, mahsul fazlalaştı. Özellikle 2005'te yaşanan ve çocukların ölümüyle sonuçlanan büyük kuraklıkta Dan Sagalılar kendilerini ağaçların koruduğunu söyledi. Diğer köylerde yiyeceği tükenen insanlar çocuklarını beslenme merkezlerine gönderdi ve çoğu gelmedi. Ancak Dan Saga'da bir tek çocuk dahi ölmedi. Ağaçlardan topladıklarını yediler, ayrıca budadıkları dalları satıp yiyecek için gerekli parayı buldular. Avrupa Birliği ve Afrika hükümetleri arasında Sahra Çölü'nde Senegal ile Cibuti arasında ‘yeşil duvar' oluşturulması için çalışmalar başladı. Ancak hiçbir yetkili köylülerin kendi kendilerine bulduğu bu çözümü kabul etmiyor. Afrika üzerine plan yapan kurumlar buradaki insanları ya kurban ya da kendi topraklarını yok eden suçlu olarak görmekte ısrar ediyor.' Chris Reij katıldığı her konferansta saha çalışmalarındaki gözlemlerini söylüyor. Ancak Chris'e göre kimse Afrika'daki bu başarı öyküsüne inanmak istemiyor.
Atlas Mayıs 2008, sayı 182
|
|