|
|
| >
|
 |
|
|
|
|
Mevlevi Ayinleri
Kâinatın Sesi
UNESCO ''Mevlana"nın 2007 yılında tüm üye ülkelerde anılması yolunda karar aldı. Mevlana'nın doğumunun 800. yılı nedeniyle 2007 yılı tüm dünyada 'Mevlana yılı' olarak kutlanacak.
Mevlevi tarikatı, Mevlana'nın ölümünden sonra onun dünya hakkındaki görüşerini ve felsefesini benimseyenler tarafından kuruldu. Mevlana'nın oğlu Sultan Veled Mevlevi ayinine (mukabele) sema ile beraber musikiyi de getirdi. Ancak belirli bir forma bağlı Mevlevi ayinlerine 15. ve 16. yüzyıllardan sonra rastlanıyor. Bu ayinlere "ney", "kudüm" ve "sankur" gibi müzik aletleri eşik etmeye başladı.
Mevlevi ayinleri, mevlevi bestekârlarca mevlevihanelerde sema törenlerine eşik etmesi amacıyla bestelenmiş eserlere deniyor. Bu törenlere "mutrıb" adı verilen musiki topluluğu eşik ediyor.
Mevlevi musikisi Mevlana'nın yazdığı rubailer ve gazellerindeki sözlerin bir araya getirilmesinden meydana geliyor. Sufi müzik "Yaratıcıyı bilme ve bulma" yolunda bir araç olarak kabul ediliyor.
Mevlevi ayinlerinin önemli özelliklerinden biri farklı devirlerin ve farklı bestekârların eserlerinin bir arada çalınması. Bu eserlerin ana bölümleri Mevlana'nın Mesnevi, Divan-ı Kebir ve Rubaiyat'ından alınmış Farsça şiirlerinden bestelenir. Nadir de olsa bazı Mevlevi şairlerin şiirlerine de yer veriliyor. Bu şairler arasında Sultan Veled, Ulu Arif Çelebi, Eflaki Dede, Şeyh Galip sayılabilir.
Kalan müzik tarafından yayımlanan Hamamizade İsmail Dede Efendi'nin Mevlevi ayini 1963'te ?eb-i Arus için hazırlanan Saba Ayini'nden seçilmiş. İstanbul'da 1777'de doğan Dede Efendi "çilesi"ni Yenikapı Mevlevihanesi'nde tamamlayarak "dede" oldu.
Sermüezzin Rifat Bey'in "Ferahnak Mevlevi Ayini" ise yine Kalan Müzik tarafından yayımlandı. Rifat Bey'in 1800'lerde bestelediği bu eser önce bir Fransız dergisinde yayımlandı.
Dede Efendi'nin 1833'te bestelediği "Hüzzam Mevlevi Ayini" bestecinin ölümünün 150. yılında yayımlandı.
|
|
|
 |
|
