|
|
|
|
|
Anadolu Ninnileri
E Bebeğime E,e,e,e...
|
|
|
|
|
|
|
Hangi topluluk ve hangi dilde olursa olsun çocukla anne arasındaki ilk sesli iletişim ninniler aracılığıyla kuruluyor. Ninni söylemenin ilk gerekçesi çocuğun uyutulması olarak bilinse de, belki de istemsiz olarak çocuğun sese duyarlılığı artırılıyor ve bu sayede dil ile tanışması sağlanıyor. Anne, bebeği ile kurduğu duygu bağını, ses aracılığı ile pekiştirme konusunda, kendisi farkında olamasa bile özel bir yeteneğe sahip. Müzik dilinin ve sözlü kültürün en temel öğelerinin bebek tarafından kavranılması da ancak böylesi duygu yoğunluğu olan bir ortamda sağlanıyor.
Bebekler üzerinde sözlerin fazla bir anlamı olmasa bile ninniler annenin iç dünyasının bir yansıması olması bakımından önemli. Hatta çoğu zaman çocuğu uyutmak için söylenen ninnilerin sözlerinin amacından saptığı, annenin dileklerini, kaygılarını yansıttığı görülür. Özellikle kadının gençlik ve gelin olduğu dönemlerinde aile büyüklerinle ve kocasına fikir beyan etmesi, söz söylemesinin hoş karşılanmadığı kültürlerde annenin ancak ninniler aracılığıyla konuştuğu görülür.
Örneğin kocasından şikâyet eden kadın, bu ninniyle çocuğunun uyutur:
Neni diyem yatasın
Çabucak boy atasın
Baban beni döğende
Sen de ona çatasın (Bana arka çıkasın)
Anadolu'da farklı söz kalıplarındaki ninniler müzikal bakımdan birbirine benzer. Etnik yapısı farklı olsa da, ninnilerin Türkiye'nin orta kesiminden batıya gidildikçe "kırık Hava" formuna, doğuya doğru da "uzun hava" formuna dönüştüğü görürüz. Ancak bir yörede ninni olarak karşımıza çıkan bir ezgi, kimi yörede oyun ezgisi, bir başka yörede ise "ağıt" olarak belirir.
Kalan Müzik yaklaşık yirmi yıldır Türkiye'nin dört bir yanında yaptığı alan araştırmaları sırasında Türkçe ve Anadolu'da yaşayan farklı diller konuşan toplulukların kendi dillerinde söylenen ninnileri bir albümde topladı. Orijinal kayıtların da yer aldığı CD'de 18'i Türkçe ve 14'ü Ermenice, Soranice, İbranice, Rumca, Süryanice, Lazca, Zazaca gibi Anadolu'da yaşayan etnik grupların ninnilerine yer verilmiş.
| 1.
|
Nenni Desem Uyur`mola / Bayan S.
|
2'50''
|
Örnek
|
| 2.
|
Bebeği Nazlı Büyüttüm / Sabahat Avşar
|
5'00''
|
Örnek
|
| 3.
|
Kırmızı Gül Demet Demet / Aysun Gültekin
|
5'59''
|
Örnek
|
| 4.
|
Ninnilerin Beni Yakar / Melda Duygulu
|
1'45''
|
Örnek
|
| 5.
|
Dandini Dandini Dasdana / Melda Duygulu
|
1'31''
|
Örnek
|
| 6.
|
Alma Attım Yuvarlandı / Aynur Doğan
|
3'33''
|
Örnek
|
| 7.
|
Aktaş Diye Belediğim / Aynur Doğan
|
3'50''
|
Örnek
|
| 8.
|
Bebek Uyur Beşikte / Ülkü Yörükoğlu
|
2'38''
|
Örnek
|
| 9.
|
Adalardan Çıktım Yayan / Muzaffer Akgün
|
3'52''
|
Örnek
|
| 10.
|
Nenni Kuzum / Güllü Özcan, Sevim Tunç
|
1'37''
|
Örnek
|
| 11.
|
Sen Bir Güzel Meleksin / Gülay Sürmeli
|
1'00''
|
Örnek
|
| 12.
|
Nenni Deyip de Nennilemedim / Kara Sultan
|
2'00''
|
Örnek
|
| 13.
|
Bebek Seni Belemedim / Naciye Duygulu
|
0'26''
|
Örnek
|
| 14.
|
Hele Helesi Var Bunun / Naciye Duygulu
|
0'17''
|
Örnek
|
| 15.
|
Çift Kızlar Ninnisi / Feride Demirel
|
1'26''
|
Örnek
|
| 16.
|
Hayniri Ninni / Rahime Kahraman
|
0'45''
|
Örnek
|
| 17.
|
Deveyi Deveye Çattım / Osmaniyeli
|
1'36''
|
Örnek
|
| 18.
|
Nenni Deyip Belediğim / Emine Muktat
|
0'48''
|
Örnek
|
| 19.
|
Bar Bar Genem / Tatyana Bostan (Ermenice)
|
2'47''
|
Örnek
|
| 20.
|
Durme Durme / Hadas Pal . Yarden (Yahudice)
|
3'51''
|
Örnek
|
| 21.
|
Lay Lay / Ayfer Düzdaş (Soranice)
|
2'44''
|
Örnek
|
| 22.
|
Alta Alta / Berta Aguado, Hadass Pal . Yarden (Yahudice)
|
3'18''
|
Örnek
|
| 23.
|
Foça`dan Ninni / İrini Boyaco (Rumca)
|
1'00''
|
Örnek
|
| 24.
|
Miçay Purol / Melda Duygulu (Çingenece)
|
1'10''
|
Örnek
|
25.
|
Dandin Dana Dina / Melda Duygulu (Çingenece)
|
0'44''
|
Örnek
|
| 26.
|
Nanni Nanni / Babilonya (Süryanice)
|
6'42''
|
Örnek
|
| 27.
|
Nani.Lore / Esmehan Yılmaz, Fatma Aktaş (Kürtçe)
|
2'15''
|
Örnek
|
| 28.
|
Nani Niyazi / Firdevs Yağici (Lazca)
|
1'17''
|
Örnek
|
| 29.
|
Nani / Zele Dida (Lazca)
|
0'51''
|
Örnek
|
| 30.
|
Nani / Çibarina Rife (Lazca)
|
0'53''
|
Örnek
|
| 31.
|
Ay Cenini / Suphiye Öcal (Arapça)
|
0'47''
|
Örnek
|
| 32.
|
Zorik / Şebnem Boral (Zazaca)
|
2'16''
|
Örnek
|
|
|
|
 |
|
