Çin'in işgal ettiği ülkesinden, İngiltere'nin himayesinde uzaklaşan 13. Dalay Lama Thupten Gyatso (1876-1933), Tibet'in bağımsızlık ilanı ile ülkesine dönüyor. Tibetlilerin uzun sürmeyecek bu bağımsızlık sevinci ve Gyatso'yu karşılayan seremonisi, 1911'de Şehbal gazetesinin sayfalarına şöyle yansımıştı: `Buda mezhebinin şaabetinden (mezheplerinden) birine sâlik olan Tibetliler, kendi rahiplerine Lama derler. Lamaların reisi Dalay Lama, yani Büyük Lama'dır. Beynelhalık bir müeyyide-i zihayat (hayatı boyunca görevde) addedilen bu Dalay Lama, takip kıtası dahilinde kain (olan) Lasa beldesin civarında Potola Manastırı'nda oturur. İkametgâhının etrafında mukadderi 20.000'i baliğ olan Lamalar sakindir. Dalay Lama meskeni haricinde gezmez. Mabuda mahsus ihtiramat (saygı) ile muhat (kuşatılmış) olarak kendi manastırı dahilinde yaşar. Ancak bundan 2 sene evvel Çin hâkimiyetine mukabele olarak Darjiling şehrine İngiltere'nin taht-ı himayesine iltica etmişti. Ahiren Tibet'te Çinlilerin mağlubiyetinden haberdar olunca tekrar Lasa'ya avdet eylemiş ve müridleri tarafından ta hududa intikal edilerek ikametgâhına kadar omuzda taşınan taht-ı revanlarla naklolunmuştur. Resmimiz Lamaların ifa-yı tebrik için ve Dalay Lama'nın asat-ı mukaddesine (kutsal mekânına) bir saniye teması ile şerefyab olmak isteyen Lamaları irae ediyor (gösteriyor)."

Ayşe Çavdar



Sayı 125 / Ağustos 2003