İşte görür görmez hayran kaldığım GavurDağları ve Artabel mevkiiyle bir temmuz günü karşılaşmıştım. Zengin birbitki ve yaban hayvanı varlığı, 21 buzul gölü, jeolojik vejeomorfolojik değerler, muhteşem bir peyzaj... Sonra da hemen kâğıdakaleme sarılıp "tabiat parkı teklif raporu"nu hazırlamaya başlamıştım.

Yaptığım araştırmalarda Artabel'in üç farklıvadiden oluştuğunu ve bu üç vadi boyunca birbirinden güzel üç rotanınvar olduğunu öğrenmiştim. Gavur Dağları'na ilk ziyaretimde GülaçarVadisi rotasını tercih ettim. Daha sonra defalarca gittiğim alanın engüzel, en çok doğal değere sahip rotasıydı bu. Artabel, aklımda hep bugüzergâhla kaldı.  
Zigana Tüneli'nin hemen çıkışında ihtişamlıyüzünü gösteren Gavur Dağları'nı doya doya izledikten sonra Trabzon'uGümüşhane'ye bağlayan karayolunun 82. kilometresinden KaranlıkdereVadisi'ne girmiştik. Bizi çok da düzgün olmayan toprak bir yolkarşıladı. Doğrusu yolun bu durumu beni sevindirmişti. Bozuk yoltrafiğin azlığının, dolayısıyla yörenin insanlar tarafından azkullanıldığının göstergesiydi. İlk yolculuğumda içimden bir hisinsanların olumsuz müdahalesinden uzak kalmış, doğal yapısını korumuşbir alana doğru yol aldığımı söylüyordu. İnsan kullanımının olduğu heryerde doğal yapılar değişir ve buna toleransı olmayan türler tehlikeyegirer. Koruma altına alınmış ve şimdiye kadar kirlenmeye maruz kalmamışalanlar hızla azaldığından Artabel'in değeri gözümde gittikçe artıyordu.
KaradenizBölgesi'ni karakterize eden çoğu özellikten sıyrılmış, farklı bircoğrafyada ilerliyordum. Dere yataklarında görmeye alıştığımkızılağaçların yerini meyve bahçeleri; taştan, ahşaptan yapılmış evlerinyerini toprak evler almıştı. Hava bütün rutubetini Trabzon'da bırakmışolmalıydı ki bize sisten uzak berrak bir gökyüzü eşlik ediyordu. Otuzdört kilometrelik yol boyunca müthiş bir görüntü ziyafeti çektiğimdenzamanın nasıl geçtiğini anlamadım.
Araç yolunun son bulduğu noktadabizi muhteşem bir orman dokusu karşıladı. Artabel Deresi (Büyükdere)adeta ziyaretimizden memnun kalmış coşkulu akışı ile bize "hoş geldin"diyordu. Çantalarımızı sırtlayıp rengârenk bitkilerin arasında, dereninçağıltısı eşliğinde yola koyulduk. Henüz otuz dakikalık bir yol katetmiştik ki karşısında şaşkınlıktan donakaldığım bir şelale ilekarşılaştım. Şelalenin en etkileyici özelliği, yukarıdan dökülensularının birkaç metre indikten sonra ikiye bölünerek coşkuluakışlarına, birbirine zıt iki yönde devam etmesiydi.

Engebeli arazi boyunca ilerliyor, çok değişkentopografik özelliklerin tadını çıkarıyordum. Rota boyunca yalçın ve dikdorukların, ana dere ve yan derelerin görüntüsü bana eşlik ediyordu.Yükseklik arttıkça karşıma yer yer yumuşak düzlükler çıkıyordu.İlerledikçe subalpin çayırlıklar yerini alpin çayırlıklara bırakıyor,toprak yapısı, eğim ve rutubete göre farklı bitki türleri kendinigösteriyordu.
Sonunda beklenen an gelmişti. İlk şelaleningüneybatısında yer alan Küçük Göl karşımdaydı. Hiç de küçük olmayan bugöle yukarıdaki Büyük Göl'den ayrılması için böyle deniyor olmalıydı,yoksa hiç de "küçük" sayılmazdı. Çeşitli renkte likenlerle kaplı birtepenin etrafını yarım daire şeklinde çevreleyen göl tam karşısındakiZigana Dağları'na bakıyordu. Burada buna benzer yirmi tane gölün dahaolduğunu düşünmek, insanın başka bir dünyada olduğuna inanması içinyeterliydi. Bu  küçük coğrafyaya ne kadar da çok değer sığmıştı.
Gülaçar Vadisi'nin giriş noktasından itibaren yer yer dereleri, yer yeryamaçları takip eden yürüyüş güzergâhıma devam ettim. Dağların görkemiile eteklerindeki göllerin sessiz mütevazılığı tam bir karşıtlıkoluşturuyor, alana büyük bir peyzaj değeri katıyordu. Ana dere ve çoksayıdaki yan derenin oluşturduğu hareketli doğal hatlar, yüksekliklefarklı açılar kazanan dağ manzaraları Artabel'i eşi zor bulunur bir yeryapıyordu. 

İrili ufaklı altı gölü ziyaret ettikten sonra,öğle yemeğimi Karanlıkgöl'ün kenarında manzaraya karşı yedim. Göldekiküçük adacık onu diğerlerinden ayırıyordu. Gözlerimi gökyüzüne çevirmişArtabelinbaşı Tepe'nin heybetli duruşunu izliyordum ki zirveden bir kayakartalının süzüldüğünü gördüm. Tam olması gereken yerdeydi ve bizeadeta burada her şeyin yolunda olduğunu söylüyordu.
Daha sonrakuzeydoğuda yer alan sırtın arkayüzünü de keşfe çıktım. Bu zorlu parkurukat etmek bir saat kadar sürdü. Bittiğinde öyle bir noktadaydım kihemen sağ tarafta Beşgöller, biraz ileride sol tarafta Karagöllergörünüyordu. Güneyde Artabelinbaşı Tepe, kuzeybatıda Abdalmusa Tepesi vearkasında Kopuz Vadisi... Boncuk Gölü'nün kıyıları ise bu mevsimde bilekarlıydı.
Trabzon'a döndüğümde hemen hazırlıklara başladım. Böylesibir alan mutlaka tabiat parkı olarak kayıt altına alınmalıydı. Busayede kaynak değerleri bütün tehlikelerden korunmalı, koruma-kullanmadengesi içinde ilgi gruplarının ziyaretine sunulmalıydı.