Anasayfa    Arkeoloji      ARKEOLOJİNİN 15 YILI

ARKEOLOJİNİN 15 YILI



Nitekim ilk sayının konuları arasında 'Tanrıların Buluştuğu Vadi Olympos' yer almıştı. Bu gelenek 15 yıldır değişmeden devam ediyor.

Tematik konuların yanı sıra, Arkeoatlas, Arkeobellek gibi sayfalarıyla kimi zaman yeni bir arkeolojik keşif tanıtılırken kimi zaman arkeoloji dünyasından haberlere, yayınlara yer verildi. Çoğu konu haritalarla, canlandırmalarla desteklenmeye çalışıldı. Türkiye'den olduğu kadar başka ülkelerden de arkeoloji konuları işlendi. Atlas ayrıca arkeoloji yayıncılığında bir ilke imza atarak son beş yılına ArkeoAtlas dergisini sığdırdı. Anadolu gibi bir coğrafyada yaşamanın verdiği ayrıcalığı tüm okurlarına yaşatma, onlarla paylaşma kaygısı Atlas'ın ilkeleri arasında önemli bir yer tutmaya devam ediyor.

Necmi Karul

Kök Türkler / 1993 Mayıs

GÖKHAN TAN

Orhun Anıtları, Türk adının geçtiği ilk yazılı metin, aynı zamanda Türk edebiyatının ilk örneği olarak kabul ediliyor. Anıtlar 1250 yıllık izlerin yer aldığı Moğolistan Gobi Çölü'nde sekiz ayrı yerde bulunuyor. Bunlardan Tonyukuk Abideleri başkent Ulan Bator'un 70 kilometre güneyinde. Atlas'ın 1993 yılında konu ettiği anıtların bulunduğu coğrafya artık sadece Türkiye'de değil tüm dünyada bilim insanlarının ilgisini çekiyor. Türk bilim insanları Moğolistan'da 2000 yılından bu yana Orhun Anıtları'nın restorasyonuna yönelik çalışmalar yürütüyor.

Bizans Mirası / 1994 Ağustos

İmparator I. Justinianus (527-565) tarafından yaptırılan sarnıç İstanbul'un en çok ilgi çeken tarihi yerlerinden biri. Atlas Yerebatan Sarnıcı gibi İstanbul'daki diğer Bizans dönemi eserlerin de tanıtılmasına, onların kimliğimize yaptığı katkıyı okurları ile paylaşmaya özen gösteriyor.

Güneşin Çocukları / 1995 Haziran

Haziran 1995'te Atlas İnkaları 'Güneş ışığını içen, iplere attığı düğümlerle yazan bir halk' sözleri ile anlattı. And Dağları'ndaki Machu Picchu kenti 400 yıllık İnka İmparatorluğu'nun son dönemlerinde inşa edilmişti. İnkalar 16. yüzyılda İspanyollar tarafından yok edilinceye kadar kent bu istilacılardan saklanmayı başarmıştı. Amerikalı mimar Hiram Bingham'ın 1911'de keşfettiği kent artık dünyanın en çok gidilen yerlerinden biri.

Boğulan Geçmiş / 1996 Ekim

Gaziantep Akbudak köyünde bulunan Roma devri köprü Anadolu'nun en büyük höyüğü Samsat ile Zeugma arasındaki bağlantıyı sağlıyordu. Bugün Samsat'ın tamamı, Zeugma ise büyük ölçüde baraj suları altında kaldı. On bin yıl önce, uygarlıklara hayat veren Fırat ile çevresinde yeşeren kültürlerin yok oluş süreci sayfalara taşındı. Fırat artık bir nehir olmaktan çıktı ve ardı sıra baraj göllerine dönüştü. Baraj suları yükseldikçe tarihi yuttu.

Çatalhöyük'ün Büyük Sırları/1997 Nisan

İlk kez 1961 yılında İngiliz arkeolog James Mellart tarafından kazılara başlanan Çatalhöyük'te yaklaşık 30 yıl aradan sonra 1993 yılında yeniden çalışmalara başlanmıştı. Ian Hodder'in yürüttüğü yeni dönem kazılarına Atlas 1997 Nisan ayında konuk oldu. Dokuz bin yıl öncesine ait yerleşme bugüne kadar ilk çiftçi yaşamın ayrıntılarını, sosyal ve kültürel boyutları ile en iyi yansıtan yerleşmelerden biri. Aradan geçen 14 kazı sezonunun ardından Çatalhöyük her geçen gün geçmişe ilişkin ne kadar az bilgiye sahip oluduğumuzu göstermeye devam etti. Sayfalarımızda 2003 yılında yer alan bir diğer Çatalhöyük makalesinde bu uzun erimli çalışmayla adım adım nelere ulaşıldığı anlatıldı.

Assos'un Bebekleri / 1998 Mayıs

Assos'un iki büyük mezarlığından biri olan Batı Nekropolü kentin batı kapısına giden yolun iki yanındaydı. Bu sayede yoldan geçenler ölülere saygılarını sunabiliyordu. Nekropolde açığa çıkarılan lahitlerin içinde çok sayıda hediyeye rastlanırken özellikle İÖ 5. ve 4. yüzyıla tarihlenen pişmiş toprak heykelcikler öne çıkıyor. Aralarında müzisyenleri, oyuncuları, Tanrıları canlandıran birçok örnek var. Bunlardan biri de maskeli bir oyuncuyu temsil ediyor. Assos nekropol buluntuları 1990'lı yıllarda İlkçağ Anadolu'sunun en gözde keşifleri arasındaydı.

Hakkâri'nin Çıplak Kralları / 1999 Ekim

Hakkâri stelleri 1998 yılında rastlantı sonucu bulundu. Hakkâri kenti içindeki Çölemerik Kalesi'nin eteğinde yapılan bilimsel kazılarda toplam 13 dikilitaş açığa çıkarıldı. Dikilitaşlar İÖ 1. binyılın başlarına ait; boyutları 70 cm ile 3 metre arasında değişiyor ve insan betimleri içeriyordu. Betimlerde hançer, mızrak, balta gibi silahlar ile iki elleri ile sıkı sıkıya sarıldıkları deri tulumlar dikkati çekiyordu.

Zeugma: Fırat'ın Çocukları / 2000 Ağustos

Barajlar ve yok ettikleri, Atlas'ın ilk sayısından itibaren gündemindeydi ve ne yazık ki bu süreç kesintisiz devam etti. Tüm dünya gözünü 2000 yılında Zeugma'ya çevirdiğinde Fırat boyunda büyük dram yaşanıyordu. Antik Zeugma kentinde 1800 yıllık villalar açığa çıkarılıyor, mozaikler, duvar resimleri tüm görenleri hayranlık içine düşürürken baraj suları yükseliyordu. İlk kazılar 1992 yılında başlamış, ancak ilgisizlik nedeniyle pek yol alınamamıştı. Bundan sonra yaşananlar ise daha da dramatik bir hal aldı. Kurtarılabilenler müzeye taşındı. Geri kalanların bir kısmı, üzeri örtülerek korunma altına alındı. Bugün ise baraj sularının alçalıp yükselmesi ile koruma önlemlerinin ne kadar yetersiz olduğu ortaya çıktı. Bu görkemli kentten artakalanlar arasındaki Savaş Tanrısı Mars'ın heykeli Gaziantep Müzesi'nde sergileniyor.

Allianoi: Tanrıça'nın Hüznü / 2001

Henüz Zeugma'da kurtarma kazıları devam ederken bu defa Türkiye'nin batısında, Bergama'da benzeri bir durum yaşandı. Bergama yakınındaki Roma devri sağlık yurdu Allianoi, Yortanlı Barajı'nın tehdidi altındaydı. Hukuki savaşı bitmeyen ve dünyada sadece birkaç benzeri bulunan sağlık yurdunun kazıları halen devam ediyor. Burada bulunan İÖ 2. yüzyıla ait Venüs (Aşk Tanrıçası) heykeli Allianoi'nin sembolü haline geldi.

NisanMezraa-Teleilat / 2002 Şubat

Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da son yıllarda yürütülan arkeolojik çalışmalarda uygarlığın ilk temellerinin Anadolu'da yeşerdiğini ortaya koyan birçok veriye ulaşıldı. ?anlıurfa Birecik yakınındaki Mezraa-Teleilat bölgenin önemini ortaya koyan höyüklerden biri. Höyükte İÖ 7. yüzyıldan İÖ 9. binyıla uzanan çok sayıda yerleşim katmanı açığa çıkarıldı. Neolitik Çağ'ın başlarına ait ilk yerleşimciler burada önceden tasarlanmış bir köy inşa etmişlerdi.

Hasankeyf'e Sadakat / 2003 Kasım

Anadolu'nun anıtsal biçimde ayakta kalan örenyerlerinden Hasankeyf. Dicle Nehri kıyısındaki kent, 60 yıl ömür biçilen bir barajın tehdidi altında. Binlerce yıl ayakta kalmayı başaran bu kentin sulara gömülmemesi için Atlas 2005 yılında 'Hasankeyf'e Sadakat' kampanyası başlattı.

İliada Destanı / 2004 Mayıs

İliada Destanı üç bin yıllık bir hikâyeyi; Yunanistan'dan gelen Akhalarla Troialılar arasındaki savaşı anlatıyordu. Anadolu'da yazıldı İliada ve yine Troia kazılarında gerçekleşen yeni keşiflerle destanın düşleri değil gerçeği anlattığı kesinlik kazandı. İliada Destanı, antik dönemde de etkisini sürdürdü, destanlardaki olaylar lahitlerde yeniden betimlendi. Çanakkale, Çan yakınlarında bulunan Polyksena lahti bunlar arasında özel bir yer tutuyor.

İonia: Düş Yolculuğu / 2005 Mart

Günümüzden 2 bin 700 yıl önce Doğu Akdeniz'den, Kuzey Afrika'dan alınan yükler batıya, İonia kentlerine doğru yol alırdı. Geriye döndüklerinde ambarları Ege'nin ürünleriyle dolu olurdu. Bu bilge denizcilerin yarattıkları görkemli kıyı uygarlığı tarihin en ünlü düşünürlerini yaratmıştı. İonia ile daha önce yayımladığımız Lykia ya da Urartu gibi uygarlıkların ele alındığı Anadolu Uygarlıkları serisinin devamı oldu. Ephesos İonia'nın önde gelen kentlerinden biriydi.

Nuh Tufanı / 2006 Nisan

Su ile gelen tehdidin sosyal belleğe kazıdığı derin izler güçlü öykülere dönüşür. Bunların en güçlüsü, tektanrılı üç büyük dinin de ele aldığı Nuh Tufanı'dır. İlk kent uygarlıklarının, ona bağlı zenginliğin odağı haline gelen Mezopotamya'nın belleğine kazınan ve çiviyazılı tabletlere yansıyan bu korkunun bileşimi, Mezopotamya Tanrılarının olanlara verdiği bir ceza şeklinde yansıdı ve söylence günümüze kadar taşındı

Obsidiyen Peşinde / 2007 Nisan

Tarihöncesi çağların alet yapmak için en seçkin hammaddesi obsidiyendi. Bu hammadeden Anadolu'da bir milyon yılı aşkın süredir aletler yapılıyordu. Kaletepe Anadolu'da bilinen ilk açık hava yerleşkesiydi. Kaletepe'de 10 bin yıl önce biçimlendirilen tonlarca obsidiyen Filistin'e, Kıbrıs'a taşınıyordu. Ama şimdi Kaletepe ve çevresi tehlikeyle karşı karşıya. Buradaki perlit madenlerinin oluşturduğu rant, bu kültür mirasımız kadar doğal çevreyi de tehdit ediyor.

Atlas 15. yıl Özel Sayısı, Mayıs 2007, sayı 170


Jan 17 2011 10:43AM




 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (0)

Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

Medeniyetlerin Buluştuğu Başkent
Hasankeyf
DEÜ-SAT’tan sualtı temizliği
“Foça Temiz Deniz 2012”
Şarköy’ün Derelerinde Yüzlerce Balık Ölüsü Görüldü
Olayla ilgili inceleme başlatıldı.
'Yarısı Yılan Yarısı İnsan'a en iyi belgesel ödülü
Belgesel, Anadolu'da yılanların şahı olarak bilinen Şahmara...
fotogaleri
Foto Atlas
Günün Karesi
Çok okunanlar
video galeri
Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da

 
  • Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da
  • Kalbin sırları
  • HES'lere karşı savaş müzik albümü oldu.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Atlas yayın hayatına Nisan 1993'de başladı.Önümüzdeki yıl 20. yaşını kutlayacak. Atlas'ı kaç yıldır takip ediyorsunuz?