Anasayfa    Arkeoloji       Denizden Gelen Tunç Adamlar

Denizden Gelen Tunç Adamlar



Eser her ne kadar Helenli ustalarla birlikte meydana getirildiyse de, bir Doğu-Batı sentezi ve bir Anadolu uygarlığının kalıntısı sonuçta. Satrap Mausolos'un adından türeyen 'mozole' (anıtsal mezar binası) tüm dünya literatürüne girmiş bir kelime, bu topraklardan doğan.
Karia bölgesi, Halikarnassos'un başkent olduğu, kuzeyde B. Menderes (Meandros) Nehri ile güneyde Dalaman (İndos) Çayı arasında yer alır. Kültür ve geleneklerini İÖ 3500'lerden İS 300/400'lü yıllara kadar koruyan Karialılar Anadolu'nun otokton (yerli) halklarından biriydi; coğrafyalarına uygun olarak hem anakarada, hem adalarda, hem de denizaşırı ülkelerde yaşayan, savaşçı ve denizci bir kimliğe sahiplerdi. Antik kaynaklarda hem iyi birer asker, hem korkusuz denizci, hem de savaş yeteneği iyi korsanlar olarak tarif edilirler. Kendi ülke ve dillerine ne ad verdiklerini kesin olarak bilmiyorsak da Karia ülkesine Anadolu'nun en eski dillerinden biri olan Luvi dilinde Karuwa (Doruklar Ülkesi), Hitit metinlerinde Karkuşa/Karkişa/Karakişa, eski Pers metinlerinde Karka, Mısır hiyerogliflerinde ise Keres veya Geres denir.
Tarihte kalkana ilk defa kulp, miğfere sorguç takıp, kalkanı boyayan bir kavim olarak bilinirler. Karialılar, İÖ 7. yüzyılda Mısır ordusunda paralı asker olarak çalıştılar. Üstün kabiliyetleri nedeniyle Mısır krallarının en kıymetli askerlerini oluşturdular. Öyle ki Firavun Psammetikus I, Karları yerli askerlerinden ayrı birlikler halinde Nil Deltası'na yerleştirip kendilerine toprak verdi (İÖ 664-657). Bu nedenle Karca ile ilgili yazıtlara en çok Mısır'da, (Nil Nehri'nin iki yakasında, Kuzey Sakkara'da) ve Nubya'da (Sudan) görev yapmış paralı askerlerin kayalar, mabetler ve mezarlar üzerine yazdığı graffitilerde rastlıyoruz. Yine Herodot'a göre, Firavun II. Psammetichus'un İÖ 591'de Nubia'ya düzenlediği seferde görevli Karialı askerler de isimlerini Abu Simbel Tapınağı'na kazımışlardı. Antik Mısır kaynaklarında 'denizden gelen tunç adamlar' olarak adlandırılan Karialılar, anlaşılan Mısır'da önce korsan, sonra paralı asker, daha sonra da yerleşik halktan olmuşlar, hem gelenek ve göreneklerini yöreye taşımışlar, hem de zamanla Mısır'ın yaşam şeklini kabullenip, asimile olmuşlardı.

Karialıların denizci kimlikleri üzerinde çalışmam ilerleyip, bu çalışmalarla ilgili sunumum II. Karia Sempozyumu'nda da epey merak uyandırınca, neden dedim, Karialıların izini sürüp Mısır'a gitmiyor, neden geçtikleri toprakları araştırmıyor, bıraktıkları izleri belgelemiyorum?
Aylar süren çalışmalarım ve çabalarım sonunda Mısır Kültür Bakanlığı'nın desteği ile Şubat/Mart 2010 aylarını Mısır'da geçirdim. Nil Vadisi boyunca Karialı askerlerin izinden Abu Simbel Tapınağı'na kadar indim ve Karialıların izlerini yakaladım. Kamp yaptıkları yerlerde dolaştım, soludukları havayı teneffüs ettim. Kuzey Sakkara'da gömülü oldukları alanlara girdim. Dünyanın, biz hariç, çeşitli müzelerine dağılmış olan mezar stellerini buldum.
Karialıların denizci kimliklerini konu ederken muhakkak dünyanın ilk kadın amirallerinin hikâyelerinden bahsetmek ve kişiliklerini hatırlamak zorundayız. Tarihin babası Karialı Herodot'un tarihinde konu edilen ve dünyanın ilk kadın amirali olarak bilinen I. Artemisia, Karialı bir tiran ve korsanlar kraliçesidir.
Pers İmparatoru Darius'un oğlu Kserkses, Yunanistan seferine çıktığında, imparatorluğun tüm halkları gibi Karialılar da savaşa katıldı. Herodot eserinde yalnız kıyıdaki Karia kentlerinin 60 gemi verdiklerini kaydeder. Halikarnassos Tiranı I. Lygdames'in kızı I. Artemisia da, bu esnada dünyanın ilk kadın amirali ve Asyatik bir savaşçı olarak karşımıza çıkıyor. İÖ 480'deki Salamis Savaşı'nda, yenilen Pers donanmasına karşılık, hiçbir kayıp vermeden Atina filosunu yarıp geçen tek deniz komutanı o olur ve Pers İmparatoru Kserkses'e, 'Bugün erkekler kadın, kadınlarsa erkekler gibi dövüştüler' dedirtir.

 ATLAS AĞUSTOS 2010, SAYI 209


Jan 17 2011 10:43AM

Yazı: CANAN KÜÇÜKEREN
Fotoğraflar: CANAN KÜÇÜKEREN


 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (0)

Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

Aşkınız için dünyayı tersine çevirir misiniz?
Sevgililer gününde sevdiğiniz için ağaç dikin.
Abdullah Hoca'dan HES'çilere Yaşam Dersleri
Buradaki meyveleri kuşlar, sincaplar yiyor. Satarsam o ağaçl...
Salep Boğazımızdan Geçer mi?
Yöresel salep kültürümüzü yaşatalım derken farkında olmadan ...
"Bilmediğimiz Ülke Suriye" Fotoğraf Gösterimi
2 Şubat 2012 perşembe günü saat 19:00'da DOĞADER'de
fotogaleri
Foto Atlas
Günün Karesi
Çok okunanlar
video galeri
Hayvanların Keyif Dünyası

Ahtapotlar, kaplumbağalar, hatta timsahlar bile oyun oynuyor. Araştırmalar hayvanların his dünyasına ışık tutuyor; kişilikleri olduğunu gösteriyor.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Kış aylarında domatesi ne sıklıkta yersiniz?