attı-çıktıların altyapıları kentlerin altında arkeologların ilgisini bekleyen arkeolojik kalıntıların bağrına bir hançer gibi saplanıyor; müze denetiminden yoksun yapılan hafriyatlar arkeolojik katmanlarda büyük tahribatlar yapıyor.

Roma İmparatorluğu'nun Anadolu'daki tek başkenti olan Nikomedia'nın günümüzdeki sakinleri olan İzmitliler bir yılı aşkın bir süredir battı-çıktı inşaatı sırasında çıkan arkeolojik kalıntıları tartışıyor; yerel gazeteler haberleri manşete taşıyor, sivil toplum örgütleri ve arkeoloji sevdalıları inşaatı yakından izliyor. Ancak kalıntıların geleceğini tayin etmekle yükümlü olan Kocaeli Müzesi ve Kocaeli Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu ise bu tartışmanın dışında kalmayı tercih ediyorlar. İnşaat hakkında bilgi almak için aradığımız iki kurumdan da aynı cevapları aldık: Müze konunun kurula intikal ettiğini ve kurul izniyle inşaatın devam ettiğini, Kurul ise konu ile ilgili bilginin müzeden alınabileceğini söylüyor.

İzmit merkezinden geçen D-100 karayolunun eski SEKA Fabrikası önünde yapımı devam eden battı-çıktı inşaatıyla ilgili ilk durdurma kararı Kocaeli Müzesi tarafından Nisan 2007'de alındı. Ancak kısa sürede Koruma Kurulu'na intikal eden karar kaldırıldı. İnşaat sırasında çıkan buluntular müzeye kaldırıldı. Herhangi bir inceleme veya sondaj yapılmadı. Şu an inşaat devam ediyor. Görüşlerini aldığımız İzmit tarihi ve arkeolojisi için gönüllü çalışmalarıyla tanınan F. Yavuz Ulugün ve Muhittin Bakan, kalıntıların İzmit'in Roma Dönemi'nde altın çağını yaşamasını sağlayan Diokletianus dönemine tarihlendiğini belirtiyorlar. Bu bilgiyi 1940'lı yıllarda eski SEKA Fabrikası arazisinde yapılan arkeolojik çalışmaların sonuçları da destekliyor. Bölgeyi geçen ay gezen Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri Projesi (TAY) uzmanları da battı-çıktı inşaatındaki kalıntıları, tarihi kaynaklardan öğrendiğimiz Nikomedia bilgilerinin arkeolojik verilerle doğrulanması için inanılmaz bir fırsat olarak görüyorlar. İnşaat alanına sadece 100 metre uzaklıktaki müze yetkilileri, Koruma Kurulu ve belediye gerekli önlemleri almadığı için Diokletianus dönemi yapıları battı-çıktı duvarlarının içine gömülmüş durumda...

Bir süre sonra İzmit'ten arabayla geçerken bu battı-çıktı sayesinde kent trafiğine girmeden huzur içinde gideceğiniz yere devam edeceksiniz. Diokletianus'u ve Roma İmparatorluğu'nun Anadolu'daki tek başkenti Nikomedia'yı soracak olursanız onlar şimdilik battı, çıkmaları için tarihine ve kültürüne sahip çıkan deneyimli, bilgili yetkililer aranıyor.

Atlas, 23.07.2008