Anasayfa    Arkeoloji      Eşen Zürafası

Eşen Zürafası



Eşen Havzası, Batı Toros Dağları'nın tepesindeydi; 15 kilometre genişliğinde ve 30 kilometre uzunluğundaydı; içinde akarsu ve göl tortulları yer alıyordu. Günümüzde Eşen Çayı boyunca arazide görülebilen tortulların en alt kesimlerinde ilkel bir zürafa (Artiodactyla Giraffidae - Palaeotragus rouenii) fosili bulundu. Fosil, havzanın 10.8-7.3 milyon yıl önce çökmeye/oluşmaya başladığını ve bölgenin göreceli nemli ve fazla engebeli olmayan ormanlık bir alan olduğunu gösteriyor.
Bu zürafa türünün yaşadığı zamanın ardından, yaklaşık 5.9-5.4 milyon yıl aralığında, tüm Akdeniz kuşağında 'Messiniyen Kuraklık Olayı' olarak bilinen büyük bir kuraklık dönemi yaşandı. Etkileri Eşen Havzası'nda da görüldü. Ama daha sonra yağışlı bir dönem başladı ve buna eşlik eden tektonik çökmeyle güneybatı Anadolu'da birbiriyle bağlantılı büyük göller meydana geldi.
Bu göller yaklaşık 1.8 milyon yıl öncesine kadar vardı; geçen zaman süresinde tortullarla dolarak sığlaştılar. Bölge aynı zamanda 1.8 milyon yıl önce faylarla da parçalandı ve yöreye yerleşen Eşen Çayı günümüze kadar Akdeniz'e akmaya devam etti.
Ancak bu akış hep aynı şekilde olmamıştır. Bölgenin çökmeye devam etmesine bağlı olarak akarsu yatağı gittikçe derine kazınmış ve böylece akarsuyun şekli olgunlaşmaya doğru gelişmiştir. Bu derine kazınma başlıca üç ayrı dönemde meydana gelmiştir ve bu dönemlere ait akarsu tortulları, üst yüzeyleri düzleşmiş platolar olarak üç ayrı akarsu taraçası şeklindedir. Bu taraçalardan en eski olanına ait tortullar Eşen Çayı'nın kuzey kesiminde, Ören-Araplar yöresinde, deniz seviyesinden 1000 metre yükselikte, Saklıkent'te ise 150 metre yükseklikte görülebiliyor. Aynı devirde oluşan ve az çok aynı yükseklikte olması gereken bu tortullar arasındaki 850 metrelik yükseklik farkı dikkat çekiyor; bölgedeki bu fark en azından 1.8 milyon yılda meydana gelmiştir.

 
 Eşen Çayı boyunca arazide görülebilen tortulların en alt kesiminde ilkel bir zürafa (Palaeotragus rouenii) fosili bulundu. Fosil, havzanın 10.8-7.3 milyon yıl önce oluşmaya başladığını ve görece nemli bir ormanlık olduğunu gösteriyor. Fosille ilgili tanımlamaları Dr. Gerçek Saraç (Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü) ve Dr. Serdar Mayda (Ege Üniversitesi Doğa Tarihi Müzesi) yaptı.
Bu taraçalar, akarsu işlevleriyle düzleştiği için antik dönemlerde olduğu gibi günümüzde de yerleşim ve tarım alanları olarak kullanılıyor. Özellikle Ksanthos antik kenti en genç ve en alçakta duran birinci taraça üzerinde, Pinara antik kenti ise en yaşlı ve en yüksekte duran üçüncü taraça üzerinde yer alıyor. Günümüzde Ksanthos antik kenti ile Kınık yerleşimi arasından geçen yaklaşık doğu-batı uzanımlı bir fay Eşen Çayı'nı derine kazımaya devam ettirdiği gibi, Letoon antik kentini de bu akarsuyun tortulları içine gömmüştür. Günümüz Eşen yerleşimi ise geniş yerleşim ve tarım alanlarına olanak verecek şekilde, ikinci ve en geniş yayılıma sahip taraça üzerinde bulunuyor.
Muhteşem Saklıkent Kanyonu'nun ise benzer şekilde, taraçaları biçimlendiren tektonik çökmeleri meydana getiren faylar nedeniyle, Eşen Çayı'nın büyük kolu Kocaçay'ın göreceli hızlı derine kazınmasıyla oluşan bir doğa harikası olarak ilgimizi çekiyor.

YAZI: YARD. DOÇ. DR. MEHMET CİHAT ALÇİÇEK, PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAK., JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
Atlas Haziran 2008 / sayı 183

Jan 17 2011 10:43AM

Yazı: MEHMET CİHAT ALÇİÇEK
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Zevk, acı ve arkadaşlık
Zevk, acı ve arkadaşlık
Vadinin Kemanecisi
41 kilitli Main
Eşen Zürafası
 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (0)

Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

Tümü

 

Aşkınız için dünyayı tersine çevirir misiniz?
Sevgililer gününde sevdiğiniz için ağaç dikin.
Abdullah Hoca'dan HES'çilere Yaşam Dersleri
Buradaki meyveleri kuşlar, sincaplar yiyor. Satarsam o ağaçl...
Salep Boğazımızdan Geçer mi?
Yöresel salep kültürümüzü yaşatalım derken farkında olmadan ...
"Bilmediğimiz Ülke Suriye" Fotoğraf Gösterimi
2 Şubat 2012 perşembe günü saat 19:00'da DOĞADER'de
fotogaleri
Foto Atlas

Kadın:İmaj ve Gerçek

Atlas'ın geniş arşivinden derlenen 'Kadın: İmaj ve Gerçek' sergisi Dünya Kadınlar Günü'nde, 8 Mart 2007'de Beyoğlu'nda İstiklal Caddesi'nde İstanbul'la buluştu.

Günün Karesi

Eyüp Sultan Külliyesi, II. Mehmet’in (Fatih) İstanbul’u aldıktan sonra yaptırdığı ilk yapı topluluğu olması açısından önemli. Külliye 1458’de yapıldı. Külliye için burasının seçilmesinin nedeniyse Hz. Muhammed’in alemdarı (bayrak taşıyan) Ebu Eyyub Ensari’nin bu civarda gömülü olduğunun tahmin edilmesi.

EYÜP SULTAN, İSTANBUL / FOTOĞRAF: EMRE ARICAN

Tümü
Çok okunanlar
ATLAS'ın bu ayki sayısını ne kadar dikkatli okudunuz?
video galeri
Hayvanların Keyif Dünyası

Ahtapotlar, kaplumbağalar, hatta timsahlar bile oyun oynuyor. Araştırmalar hayvanların his dünyasına ışık tutuyor; kişilikleri olduğunu gösteriyor.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Japonya'da Fukişima bölgesindeki nükleer felaketin nükleer enerji politikalarına etkisi sizce nasıl olacak?




  

Diğer Doğan Burda Siteleri: Atlas | Auto Show | Blue Jean | Burda | Capital | CHIP Online | Ekonomist | Elele | Elle | Elle Decor | eMecmua | Ev Bahçe | Evim | Formsanté | Güncel Hukuk | Hafta Sonu | Hello | Hey Girl | İstanbul Life | Level | Lezzet - Yemek Tarifleri | Maison Française | PCnet | Seninle | Tempo | Yacht Türkiye
Copyright © Atlas Online | Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş.
Hürriyet Medya Towers 34212 Güneşli - İstanbul