Uzun süredir Yortanlı Baraj Göleti'nin altında kalıp kalmayacağı
tartışılan Allianoi'de acı sona gelindi. Bu ünlü örenyerinde 1998
yılından bu yana kazı çalışmaları yapılıyor. Bergama'nın 1800 yıllık
ikinci sağlık merkezi, Allianoi'de ortaya çıkartıldı. Yine dünyanın en
büyük ve en sağlam kalabilmiş, içinde sıcak suyu bulunan Roma ılıcası da
Allianoi'de. Arkeoloji, sanat tarihi, mimarlık, tıp, farmakoloji ve
hidroloji tarihi bilimlerinin literatürüne girebilecek önemli sonuçlara
yine burada ulaşıldı.
Allianoi'nin korunması için Türkiye'de 35 bin
imza toplandı ve T.C. Başbakanlığı'na 2005 ile 2006 yıllarında en çok
Allianoi'nin korunması için yazılı başvuru yapıldı. Çok sayıda
etkinlikle de Allianoi anlatıldı. Fakat bütün bunlar sonucu
etkileyemedi.
Allianoi 2001 yılında I. derecede arkeolojik sit alanı
ilan edilmişti. Ama bu karar oraya baraj yapılmasını engelliyordu. Bu
nedenle kararın kaldırılması için çeşitli yöntemler denendi ve Ekim
2007'de amaçlarına ulaştılar. Korumaya yönelik alternatif projeler ise
'pahalı oldukları' gerekçesiyle hep reddedilmişti. Oysa Kültür ve Turizm
Bakanlığı'nın 2005 yılında oluşturduğı 1. Akademik Bilim Komisyonu hem
Allianoi'nin sualtında bırakılarak korunmasının mümkün olmadığını, hem
de dünya kültür mirası listesine girebilecek değerde önemli bir örenyeri
olduğunu vurgulamıştı. Bu karara rağmen bir yıl sonra ikinci bir
akademik bilim komisyonu oluşturmasına ihtiyaç duyuldu. Ancak bu
komisyon da sualtında kalma gibi bir kararı kendilerinin veremeyeceğini
rapor etti.
Allianoi suya direnmiş ama komisyonların arkası
gelmemişti. Nihayet geçtiğimiz aylarda 3. Akademik Bilim Komisyonu
kararını verdi ve koruma kurulunun onayı ile Allianoi'nin sular altında
bırakılması karara bağlandı.
Henüz bilimsel kazılar tamamlanmadan,
üstüne üstlük uluslararası sözleşmeler hiçe sayılarak alanın bu kararla,
dünyanın sayılı kültür miraslarından birine ev sahipliği yapan Türkiye,
önümüzdeki günlerde onu kendi elleriyle geri dönüşü olmayacak biçimde
sulara terk etmiş olacak.
Atlas Ocak 2008, Sayı 178