Anasayfa    Gezi       KAŞ: Mavi Başkent

KAŞ: Mavi Başkent

TBMM Başkanı Köksal Toptan, Kaş'a bağlı antik Patara kentini ziyaret etti. Toptan, açığa çıkarılan Lykia Anadolu Meclis Kültür Binası'nı gezdi.' Bu cümlelerle başlayan bir haber geçmişti ajanslar, 2008 Şubat'ının 7'sinde. İlerleyen günlerde Köksal Toptan, bu ziyaretin sebebini gazetecilerle paylaştı. Toptan, 2009 yılında dünya parlamentolarının başkanlarını, dünyanın bilinen ilk parlamentosunda ağırlamak istiyordu.

Yüzyıllardır, Patara'nın kumları altında bekleyen antik kentin kazısının bir yıl içinde nasıl olup da tamamlanacağının cevabını kazıyı yapan bilim insanları verecek. Çünkü meclis 'binası'nın belki de çevre köylerin inşasında kullanılmış taşlarının nerede, nasıl bulunacağı merak konusu. Hesapsız edilmiş bu vaat biraz 'Hasankeyf'in taşınması'nı çağrıştırıyor...
Patara nereden çıktı, konumuz Kaş diyenler olabilir. Ne var, bakanın ziyaret ettiği yer hakkında, rutin haber yazan bölge muhabirlerinin metinlerinde karşılaşabileceğimiz bir bilgi var: 'Kaş'a bağlı antik Patara kenti' diyorlar. Bu bilgi, haritayı açıp Patara ve Kaş'ı arayanları şaşırtabilir. Evet, 18 kilometreyle yeryüzünün en güzel ve en uzun kumsallarından birine sahip Patara, kendisinden daha az tanınan Kaş ilçesi sınırları içinde yer alıyor. Meclis başkanı Patara'yı ziyaret etmese, Kaş ismini de kolay kolay duyacağımız yok zaten.
Patara'nın Kaş ilçe merkezine uzaklığı 43 kilometre. Bu mesafe bile 'küçük' bir ilçe gibi algılanan Kaş'ın sınırı olmak için yeterli değil. Kaş sınırları dışına çıkabilmek için, Patara'dan kuzeydoğu yönünde bir 10 kilometre daha ilerlemeyip Kınık beldesini geride bırakmanız gerek. Merkeze bağlı beş beldeden en uzağı ise Kaş'ın 70 kilometre kuzeyinde ve iki bin metre kadar yükseğinde bulunan Gömbe.

Lykia Anadolu Meclis Kültür Binası, Patara antik kentinde gün yüzüne çıkarıldı. Gerek antik kenti gerekse kumsalıyla Kaş'tan daha fazla gündeme gelse de, Patara da Kaş ilçesine bağlı.
Batıda Kınık, kuzeyde Gömbe beldeleri ve doğuda Üçağız'a giden yol üzerindeki Kılıçlı köyü arasında kalan üçgen, aşağı yukarı Kaş sınırları içinde kalan bölgeyi tanımlıyor. Bu üçgen aynı zamanda Akdeniz'in en zengin antik kültürlerinden 'Işık Ülkesi' Lykia'nın da merkeziydi. Bugünkü Antalya ve Fethiye arasına irili ufaklı 23 kent inşa eden Lykialılar, tarihin ilk demokratik birliği kabul ediliyor. İçlerinde Ksanthos ve Patara gibi büyük yönetim merkezlerinin bulunduğu bu 23 kentin yarısından fazlası Kaş ve çevresine yayılıyor. Vurguyu daha kuvvetli yapmak gerekirse; Kaş, Lykia Birliği'nin güncel başkentidir.
Bugün Lykia ismini çokça anmamızı sağlayan konuların başında, pek çok kaynakta dünyanın en önemli birkaç yürüyüş rotası arasında gösterilen tarihi Lykia Yolu geliyor. Teke Yarımadası'nı batıdan doğuya kat eden 509 kilometrelik bu 'patika'nın birinci bölümünde Faralya (Uzunyurt) ve Dodurga köyleri, Sdyma, Pinara, Letoon-Ksanthos ve Patara antik kenteleri yer alıyor. Kaş'tan başlayan ikinci bölümde Apollonia, Simena, Myra, Limyra kentleri üzerinden Olympos'a varılıyor.
Kaş'ın kendisi de bugün çok belli etmek istemese de, aslında bir Lykia kenti: Antiphellos. Bu isim, denizi sadece uzaktan gören Phellos kentinden türemiş. Lykialılar, İÖ 4. yüzyılda kurulduğu sanılan bu küçük yerleşimi zaman içinde terk ederek liman kenti Antiphellos'u kurmuş. İlkokulu, limanı, camisi, tapu kadastrosu, bankası ve elbette onlarca oteliyle Kaş tam da antik kentin üzerinde oturduğu için geriye pek bir şey kalmamış. Limanın batısında, Meis Adası'na bakan kıyıda eski kent surlarının kalıntıları göze çarpıyor. Kıyıdan başlayarak yükselen tepe Antiphellos'un akropolüymüş. Bu tepede, yakın zamana kadar kümes ya da depo olarak kullanılan, birkaç kaya mezar hâlâ mevcut. Hemen hemen akropolün sona erdiği noktada, Antiphellos'un günümüze ulaşan en büyük kalıntısı amfiteatr bulunuyor.
Bu amfiteatrın ne bir bekçisi ne de bakanı, gözeteni var; zaten olması da beklenmiyor.

Antiphellos'un amfiteatrı, tam da amacına uygun şekilde, Lykia demokrasisine sadık kalınarak kullanılıyor: İçkisini, sazını, sözünü alan Kaş müdavimleri geceleri burada toplanıyor. İsteyen herkes kendini sahneye davet ediyor ve içinden ne gelirse onu söylüyor. Antiphellos'un miraslarından bir iki lahit de, liman girişinin doğusunda bulunuyor. Ancak konumu nedeniyle Kaş'ın en çok akılda kalan 'anıt eseri', Uzun Çarşı'nın sonundaki, tek parçalık kaya bloğuna oyulmuş lahit.

Kaputaş Plajı, Kaş'ın merkezine 20 kilometre mesafede, Kalkan yolu üzerinde. Mavinin her tonuna bürünen denizi ve temiz kumsalıyla bölgenin en ünlü plajlarından biri.
Bugünkü haliyle Kaş sadece Lykialıları değil, ondan beklentisi olan insanları da şaşırttı. Akdeniz'in derin mavisine talep arttıkça, kıyıdaki birikme de kaçınılmaz şekilde arttı. Kaş'ın, beton yağmuruna karşı en büyük savunma gücü coğrafyasıydı. Her şeyden önce buraya ulaşmak çok zordu: Karadan gelmek için Toroslar'ı aşmak gerekiyordu. Sahilden, Fethiye ya da Demre üzerinden gelmek belki bundan bile zordu. İki aracın yan yana zor geçtiği, denize dik dar yollardan ulaşılabiliyordu.
Tipik süngerci kasabası görünümünü 1980'lerin ortasına kadar yitirmeyen yerleşimin, doğal sınırları nedeniyle genişleme şansı olmadığını düşünenlerdendim. Kendi ismiyle anılan körfezin, Akdağlar'ın eteklerindeki küçük bir düzlüğe sıkıştırdığı bu kasaba daha fazla büyüyemez; Lykialıların imanla mezar oyduğu 'kartal yuvaları'na bugünün insanı ulaşamaz sanılırdı. Ama hepsi oldu. Emlak getirisinin verdiği şevk, 2 bin 500 yıl önce burada yaşayan insanın imanını yakaladı. Kente birkaç yıl öncesine kadar tepeden bakan Çerçiler ve Ayısarnıcı mahalleleri, artık merkezle birleşti. Hâlâ onlarca cana mal olsa da, sahilden Kaş'a ulaşan dar yollar en az iki katı genişletildi.


Jan 17 2011 10:43AM

Yazı: GÖKHAN TAN
Fotoğraflar: UMUT KAÇAR


1 2
 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (0)

Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

Medeniyetlerin Buluştuğu Başkent
Hasankeyf
DEÜ-SAT’tan sualtı temizliği
“Foça Temiz Deniz 2012”
Şarköy’ün Derelerinde Yüzlerce Balık Ölüsü Görüldü
Olayla ilgili inceleme başlatıldı.
'Yarısı Yılan Yarısı İnsan'a en iyi belgesel ödülü
Belgesel, Anadolu'da yılanların şahı olarak bilinen Şahmara...
fotogaleri
Foto Atlas
Günün Karesi
Çok okunanlar
video galeri
Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da

 
  • Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da
  • Kalbin sırları
  • HES'lere karşı savaş müzik albümü oldu.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Atlas yayın hayatına Nisan 1993'de başladı.Önümüzdeki yıl 20. yaşını kutlayacak. Atlas'ı kaç yıldır takip ediyorsunuz?